Dihidropiridin türevi kalsiyum kanal blokeri kullananlarda minimal eritem dozunun değerlendirilmesi

Dihidropiridin türevi kalsiyum kanal blokeri kullananlarda minimal eritem dozunun değerlendirilmesi. Amaç-hipotez: Hipertansiyon tedavisinde kullanılan kalsiyum kanal blokerlerinin yüzdeki kızarma yan etkisinin vazodilatasyona bağlı olduğu düşünüldüğünde bu hastalara uygulanan UVA ve UVB ile minimal eritem dozunun (MED) aynı deri tipindeki dihidropiridin türevi kullanmayanlara göre daha düşük olması beklenebilir. Antihipertansif ilaçların fotosensitivite etkilerini araştırmaya yönelik olarak bu çalışmada dihidropiridin türevi kalsiyum kanal blokeri kullananlarda MED?nun değişiklik gösterip göstermediğini saptamak amaçlanmıştır. Yöntem: Hipertansiyon ilacı olarak dihidropiridin türevi kalsiyum kanal blokeri kullanmasına karar verilen 39 hastada ilacı kullanmaya başlamadan önce ve kullanmaya başladıktan en az 1 hafta sonra Deri ve Zührevi Hastalıkları Fototerapi ünitesinde bulunan UV 7002 isimli fototerapi kabini kullanılarak hastaların sırtlarındaki açık 8 alana 0,2 j/cm2 dozundan başlanarak 1,6 j/cm2?ye kadar artan 8 farklı dozda UVA uygulanmış; 24 saat sonra ilk hangi alanda sınırları belirgin eritem oluştuğuna bakılarak MED tayini yapılmıştır. Hastaların belden üst kısımları tamamen soyulmuştur. Hastalara UVA ve UVB korumalı güneş gözlüğü takılmıştır. Hastaların kafa, gövde ve üst ekstremiteleri sırtlarında 1 cm2 lik 8 adet açık alan kalacak şekilde özel bir giysi ile kapatılmıştır. Bulgular: Dihidropiridin türevi kalsiyum kanal blokeri kullanan 39 hastada Wilcoxon Signed Ranks Test hesaplamasına göre ilaç kullanımı öncesi ve sonrası MED değerleri (MED 1 ve MED 2) arasında anlamlı farklılık bulunamamıştır (p:0,206). 20 kadından 3?ünde 19 erkekten 4?ünde MED değişikliği saptanmıştır. MED farkı olanlar ve MED farkı olmayanlarda cinsiyetin fark yaratmadığı görülmüştür (p:0.695). Hastaların yaşlarınn 49 ile 65 arasında olduğu görülmüştür. Yaşa göre değerlendirmede hasta sayısı az olduğu için Mann-Whitney Test?i uygulanmış ve yaşın MED değişikliği üzerinde etkisinin olmadığı görülmüştür. MED farkı olanların yaşlarının median değerinin 57, fark olmayanların yaşlarının median değerinin 58 olduğu görülmüştür. MED?de değişiklik oluşmasında deri tipinin etkisinin olmadığı görülmüştür (p: 1.00). İlaç çeşitlerinin MED değişimi üzerinde fark yaratmadığı görülmüştür (p:0,105). Etken madde miktarının MED değişimi üzerinde etkisinin olmadığı görülmüştür (p:0,222). Sonuç: Hipertansiyon nedeniyle dihidropiridin türevi kalsiyum kanal blokeri kullanan hastalarda bu ilaçların yüzde eritem oluşturucu düzeye varan periferik vazodilatasyon etkilerinin UV ışın maruziyetine bağlı gelişen eritemin ortaya çıkışını da kolaylaştırabilecekleri savından hareketle bu çalışmada MED değerlerinde neden olabilecekleri değişiklikler araştırılmıştır. Çalışmamızda dihidropiridin türevi kalsiyum kanal blokeri kullanan 39 hastanın MED değerlerinde ilaç kullanımı olmayan dönemdeki değerlere kıyasla değişiklik olmadığı gözlemlenmiştir. İlaca bağlı fotosensitivite tanısında altın standart tanı yönteminin ilacın kullanıldığı dönemde kulanılmadığı döneme göre MED değerinde düşme olması gerektiği düşünüldüğünde bu ilaçların fototoksik reaksiyona yol açmadığı sonucuna varılmıştır. Ancak ilaca bağlı fotosensitivite için tek yolun fototoksik reaksiyon olmadığı düşünüldüğünde bu sonuçlarla dihidropiridin türevi kalsiyum kanal blokerlerinin fotoallerjik dermatite yol açıp açmayacağı konusunda yorum yapılması doğru değildir. Bu ilaç grubunu kullanan popülasyonun genişliği düşünüldüğünde dihidropiridin türevi kalsiyum kanal blokerlerinin kolaylaştırıcı rol üstlendikleri olası fotosensitivite reaksiyonlarının geneli ile ilgili değerlendirmede bulunabilmek için geniş serili ve uzun süreli izleme sahip çalışmaların yapılması fayda sağlayacaktır. Anahtar kelimeler: Hipertansiyon, dihidropiridin, kalsiyum kanal blokeri, MED, fotosensitivite