Dijital ebeveynlik tutumunun çocukların dijital ekran maruziyeti ve sosyal-davranışsal sonuçlarına etkisi

Bu araştırma, dijital ebeveynlik tutumlarının çocukların dijital ekran maruziyeti ve sosyal-davranışsal gelişimleri üzerindeki etkilerini incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma, tanımlayıcı ve ilişkisel tarama modelinde yürütülmüştür. Evreni, Yozgat ili Boğazlıyan ilçesindeki üç aile sağlığı merkezine kayıtlı 3-6 yaş arası çocukların ebeveynleri oluşturmuştur. Örneklem, gönüllülük esasına göre belirlenen 274 ebeveyn ile tamamlanmıştır. Veriler Ocak-Haziran 2024 tarihleri arasında toplanmıştır. Veri toplamak amacıyla "Çocuk-Aile Tanıtım Formu", "Çocuk Ekran Maruziyeti Belirleme Anketi", "Çocuk Sosyal Yetkinlik ve Davranış Değerlendirme Ölçeği" ve "Teknoloji Kullanımında Ebeveyn Tutum Ölçeği" kullanılmıştır. İstatistiksel analizler SPSS 25.0 programında yapılmış, tanımlayıcı istatistikler, bağımsız gruplar için t-testi, tek yönlü ANOVA, Pearson korelasyon analizi ve çoklu doğrusal regresyon analizi uygulanmıştır. Araştırmada 13 ay ve sonrasında ekran kullanımına başlayan çocukların anksiyete düzeylerinin daha düşük olduğu belirlenmiştir (p<0.05). Ayrıca, günlük 31-60dakika ekran kullanan çocukların sosyal yetkinliklerinin yüksek, (p<0.05), ekran süresi 60 dakikanın üzerine çıktığında kızgınlık-saldırganlık ve anksiyete-içe dönüklük puanlarında artış saptanmıştır (p<0.05). Araştırmada yetişkin içerikleri izleyen, ekran alındığında öfkelenen ve videoları kendi seçen çocuklarda kızgınlık-saldırganlık ve anksiyete-içe dönüklük puanlarının daha yüksek olduğu belirlenmiştir (p<0.05). Regresyon analizine göre, ebeveyn teknoloji kullanım tutumlarının çocukların sosyal-davranışsal sonuçlarını anlamlı düzeyde yordadığı saptanmıştır. Sosyal yetkinlik puanlarının %28'i, kızgınlık-saldırganlık puanlarının %17'si ve anksiyete-içe dönüklük puanlarının %12'si bu değişkenler tarafından açıklandığı belirlenmiştir (p<0.05). Araştırma, dijital ebeveynlik tutumlarının çocukların ekran maruziyeti ve sosyal-davranışsal gelişimleri üzerinde önemli etkileri olduğunu ortaya koymuştur. Bu bağlamda, çocuk sağlığı hemşireleri ve ilgili sağlık profesyonellerinin, ebeveynlere yönelik eğitim ve rehberlik hizmetleri sunarak çocukların dengeli dijital medya kullanımlarını desteklemesi önerilmektedir.