Dijital ekonomideki gelişmelerin vergi gelirleri üzerindeki etkisi

Dijital ekonomideki gelişmelerin vergi gelirleri üzerindeki olumlu ve olumsuz etkilerinin ortaya konulduğu bu çalışmada, dijitalleşmenin en yüksek olduğu 20 OECD üye ülkesinin 2000-2021 yılları arasındaki verileri kullanılmıştır. Bu kapsamda OECD'nin yapmış olduğu vergi sınıflandırması esas alınarak üç ayrı model ile dijitalleşmenin farklı vergi gelir türleri üzerindeki etkisi analiz edilmiştir. Bağımlı değişkenler; gelir, kâr ve sermaye kazancı üzerinden alınan vergiler, mülkiyet üzerinden alınan vergiler, mal ve hizmetler üzerinden alınan vergiler seçilmiştir. Bağımsız değişkenler ise dijitalleşme, bilgi ve iletişim teknolojileri yatırımları ve küreselleşme olarak belirlenmiştir. Çalışmanın yöntem kısmında ilk olarak yatay kesit bağımlılık testleri uygulanmış, daha sonra yapılacak testlerin eğim katsayılarının homojen veya heterojen olmasına göre değişebileceği göz önünde bulundurularak homojenlik testi yapılmıştır. Test sonuçları eğim parametrelerinin heterojen olduğunu ortaya koymuş, bu nedenle çalışmada ikinci nesil testler kullanılmıştır. Serilerin durağanlığı Breitung ve Das birim kök testi kullanılarak test edilmiştir. Bir sonraki aşamada uzun dönemli ilişkileri incelemek amacıyla Durbin-Hausman panel eşbütünleşme testi uygulanmıştır. Son olarak, seriler arasında uzun dönemli bir eşbütünleşme ilişkisi tespit edildiğinden, bu ilişkilere ilişkin katsayı tahminleri hem ülkeler bazında hem de panelin tamamı için CCE uzun dönemli katsayı tahmin testi kullanılarak hesaplanmıştır. Çalışmadan elde edilen sonuçlar; dijitalleşmenin, bilgi ve iletişim teknolojileri yatırımlarının ve küreselleşmenin gelir, kâr ve sermaye kazançları üzerinden alınan vergi gelirleri, mal ve hizmetler üzerinden alınan vergi gelirleri ile mülkiyet üzerinden alınan vergi gelirleri üzerindeki etkilerinin ülkeden ülkeye farklılık gösterdiğini ortaya koymuştur.