Dijital ekonominin kayıtdışı ekonomi ile mücadele açısından etkinliği

Yaşanan teknolojik değişimlerle birlikte ortaya çıkan yeni dijital ekonominin temel unsuru ise dijital platformlarda internet, ağ bağlantıları, bilgisayarlar ve birçok elektronik araç ile yapılan faaliyetler olmuştur. Hayatımıza giren bu dijital ekonomik sistemle birlikte kişiler, ikamet ettikleri evin, yaşadıkları ilçenin, bulundukları ilin ve vatandaşı oldukları ülke sınırlarının dışına rahatlıkla ulaşabilir duruma gelmiştir. Coğrafi sınırların ortadan kalkması, ekonominin küreselleşmesi ve geleneksel ticaretin temel unsurlarında meydana gelen değişimlere karşılık ülkelerin vergi mevzuatlarında yer alan yasal düzenlemeler yetersiz kalmaktadır. Kayıt dışı ekonominin birçok nedeni bulunduğu gibi, bu nedenlerin oluşturduğu ve ekonomiyi etkilemekte olan sonuçları da mevcuttur. Kayıt dışı ekonominin ölçülmesi ve belirlenmesi için çok çeşitli yöntemler geliştirilmiş olup, bu alanda gerekli çalışmalar yürütülmektedir. Bu çalışma ve benzer çalışmalarda da görüldüğü üzere kayıt dışı ekonomi ülkemiz ekonomisine olumsuz etkiler yaratmaktadır. Kayıt dışı ekonominin kayıt altına alınması ülkemiz ve diğer ülkelerin temel amaçlarından birisi haline gelmiştir. Dijital platformlar aracılığıyla ticaret yapılabilir hale gelinmiş olması, ülkelerin mevzuatlarındaki eksik ve yetersiz düzenlemeler nedeniyle milli gelir hesaplarına dahil edilmeyen bir ekonomik alan meydana getirmektedir. Ülkemizde bazı vatandaşların sorumluluklarını yerine getirmekten kaçarak kayıt dışı faaliyetlerde bulunmaları vergi sorumluluklarını yerine getirenler açısından adaletsiz bir durum ortaya çıkarmaktadır. Kayıt dışı ekonomik faaliyetler içerisinde yer alan dijital ekonomik faaliyetlerin kayıtlı ekonomik faaliyetlere dahil edilebilmesi adına gerekli çalışmalar yürütülmektedir. Tezimizde, mevcut olan literatür taranmak suretiyle, yaşadığımız çağda ve gelecekte de popülerliği günden güne artacak olan dijital ekonominin tanımı, kapsamı, unsurları, dijital ekonomi ve e-ticaretin dünya ülkelerindeki mevcut durumu ve mevcut ekonomi içindeki payı ele alınmıştır. Son olarak kayıt dışı ekonomi tanımı, ölçüm yöntemleri, kayıt dışı ekonomiye sebep olan faktörler ele alınmış olup dijital ekonomik faaliyetlerin kayıt dışı ekonomi ile mücadelede gerekli düzenlemeler yapılması durumunda etkin olabileceği sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Dijital Ekonomi, E-Ticaret, Kayıt Dışı Ekonomi