Dijital halkla ilişkiler bağlamında Dışişleri Bakanlığı'nın İsrail – Gazze sürecine yönelik sosyal medya söylemlerinin Toulmin ve Entman modelleriyle analizi

Bu çalışma, Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı'nın 2023–2025 yılları arasında sosyal medya platformlarında yürüttüğü kamu diplomasisi faaliyetlerini dijital halkla ilişkiler perspektifinden ele alınması hedeflenmiştir. Araştırmanın amacı, İsrail-Gazze çatışması ilişkilerinde üretilen sosyal söylemleri yer almakta olup, bu söylemler Stephen Toulmin'in Argümantasyon Modeli ve Robert Entman'ın Çerçeveleme Teorisi çerçeve nitel analiz yöntemiyle değerlendirilmiştir. İncelemede, Dışişleri Bakanlığı'nın Twitter ve Instagram hesaplarından içeriklerin yanı sıra, bu içeriklerin ulusal ve uluslararası medya temsilleri de kapsamlı biçimde analiz edilmiştir. Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı'nın 2023, 2024 ve 2025 yıllarını kapsayan sosyal medya açıklamaları, Toulmin'in Argümantasyon Modeli'nin genel anlamda tam uyumlu olduğu, entelektüel ve ikna edici biçimde işlenmektedir. Aynı zamanda Türkiye'nin dış politika söylemi 2023 yılında daha "yüksek geçerliliğe sahip normatif söylem" niteliği taşırken, 2024 ve 2025 yıllarında daha "koşullu geçerlilik" ile "stratejik dil" içeren bir yapıya dönüştüğü tespit edilmiştir. Entman'ın Çerçeveleme Teorisi'nde oluşturulan kamu diplomasisi kullanılabilir, normatif temellere dayalı güçlü anlatılar oluşturulduğu görülmektedir. Entman Çerçevesi ile bakıldığında, 2023 söylemi "ahlaki liderlik" çerçevesiyle şekillenirken, 2024 ve 2025 yıllarına ait söylemleri, "çözüm odaklı diplomatik baskı" temasıyla öne çıkmaktadır. Bu geçiş, Türkiye'nin söylem stratejisinde normatif diplomatik söylemden, çok taraflı ve Dışişleri Bakanlığı'nın pragmatik çerçevelemeye yöneldiğini göstermektedir. Bu birleşik analitik çerçevenin, Bakanlığın dijital diplomasi faaliyetinin sadece krizle iletişiminin olmaması, aynı zamanda uluslararası meşruiyet arayışı, küresel kimlik yönetimi ve etik düzeydeki anlatı üretiminin teorik ve pratik olarak ortaya çıktığını ve dolayısıyla medya ve kamu diplomasisi süreçlerinde kapsamlı çözümlerde güçlü bir metodolojik referans sunmaktadır. Araştırma sonuçları, Türkiye'nin dijital kamu diplomasisinin kriz odaklı, reaktif ve duygusal iknaya dayalı bir yapıda olduğunu göstermektedir. Bakanlığın sosyal medya hizmetlerinde, uluslararası alanda kullanılabilirlik üretimi ve görünüşlüğü arttırmak amacıyla birleştirme ve kırılmaması yoğun olarak kullanılmaktadır. Bu doğrultuda, dijital platformlar aracılığıyla kriz iletişiminin hızlı ve etkili biçimde sürdürülebilmesi sağlanırken, ulusal ve uluslararası aktörlerin kültürel ve politik farklılıklarının algılanışını biçimlendirmektedir. Çalışma, dijital halkla ilişkiler uygulamalarının kamu diplomasisindeki güçlenme özelliklerini ve dijital medya içeriklerinin hem iç hem de dış kamuoylarında nasıl yapılandırıldığına ilişkin yeni bakış açıları sunmaktadır. Ayrıca, Türkiye'nin kurum içi dijital gelişmelere yönelik öneriler geliştirilmiş, krizlerin patlamaları ve çerçevelemenin bir araya geldiği iletişimlerin genişne katkıları detaylandırılmıştır. Böylece, çalışma dijital diplomasi literatürüne teorik katkı mevcutken, kamu diplomasisi uygulamalarının dijitalleşen dünyada işleyişini iyileştirmenin ayrıntıları ortaya çıkarmaktadır. Sonuç olarak, bu çalışmada, özellikle sosyal medyadaki bireylerin dijital halkla ilişkileri, devletlerin kriz anlarında yürüttükleri kamu diplomasisi bilgileri kapsamlı analizlere katkı sunmakta ve dijital iletişim yöntemlerinin oluşturulmasında önemli faydalar sağladığı sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Dijital Halkla İlişkiler, Argümantasyon, Çerçeveleme, Sosyal Medya, Dış Politika