Dijital muhasebe uygulamalarının muhasebe hata ve hilelerini önlemede etkisi: Meslek mensupları üzerine bir araştırma

Günümüzde hemen her alanda teknoloji ve dijitalleşmede hızla artış yaşanmaktadır. Bu artıştan en çok etkilenen alanlar ticaret, finans ve dolayısı ile muhasebe, denetimdir. Bunun bir sonucu olarak ticari ve finansal hayatın önemli aktörlerinden biri olan Maliye Bakanlığı ve meslek mensupları bazında önemli değişim ve dönüşümler kaçınılmaz olmuştur. Maliye bakanlığı bu dijital dönüşüme paralel olarak, vergi gelirlerinin artırılması, denetimde karşılaşılan hata ve hilelerin daha kolay tespit edilmesi ve önlenmesi ile vergi denetiminin etkinlik ve verimliliğinin artırılması amacıyla e-dönüşüm sürecini başlatmıştır. Maliye Bakanlığının başlattığı bu e-dönüşüm süreci mali müşavirleri yakından etkilemiştir. Araştırmanın amacı, meslek mensuplarının e-dönüşüm uygulamalarına ilişkin farklı mekanlarda kullanım kolaylığı, zaman tasarrufu, işgücü ve denetimde karşılaşılan hata ve hilelerin tespit ve önlenmesinde etkisi olup olmadığı ile ilgili görüşlerini tespit etmektir. E-dönüşüm uygulamaları her geçen gün güncellenmektedir. Dolayısı ile meslek mensuplarının bu konudaki algıları, görüş ve tutumları da buna paralel olarak sürekli bir değişim göstermektedir. Bu nedenledir ki bu konu ile ilgili güncel çalışmalar yapılması meslek mensuplarına katkısı ve literatürün gelişmesi noktasında önemlidir. Araştırmanın hipotezleri e-dönüşüm uygulamalarında meydana gelen yenilik ve güncellemelerin muhasebe denetiminde hata ve hilelerin önlenmesi üzerinde, hileli finansal raporlama, vergi denetimine olumlu etkisinin olup olmadığı, kayıt dışı faaliyetlerin azaltılmasına etkisinin olup olmadığıdır. Çalışmada Sakarya'da faaliyet gösteren meslek mensuplarına anket yöntemi uygulanmış ve elde edilen veriler analiz edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda e-dönüşüm uygulamalarının mükelleflerin doğru beyanda bulunmasına olumlu etkisi olduğu, vergi denetimine olumlu etkisi olduğu, kayıt dışı faaliyetleri azalttığı, hileleri ortaya çıkarmada olumlu etkisi olduğu ve hileli finansal raporlamayı azalttığı yargılarına önemli düzeyde katılım sağlandığı görülmüştür. Dolayısı ile meslek mensupları arasında e-dönüşüm uygulamalarının muhasebe denetiminde hata ve hileleri tespit etme ve önleme üzerinde önemli etkisi olduğu görüşü hakimdir.