DoctorateOpen Access

Dijital örgüt kültürü bağlamında işgücü çevikliği, yabancılaşma ve psikolojik güçlendirme ilişkisi

2023
0 views
0 downloads
Advisor: Doç. Dr. Lale Oral Ataç

Abstract (TR)

Araştırmada, dijital bir örgüt kültürü bağlamında işgücü çevikliği, yabancılaşma ve psikolojik güçlendirme ilişkisi incelenmiştir. Dijital örgüt kültürü, örgütlerin dijital süreçlerinin başarısı için bir gereklilik olarak vurgulanmaktadır. Bunun yanında, dijital gelişmeler çalışanlardan yeni beceriler talep etmekte ve çalışanların özerkliğine müdahale eden yeni güç araçları yaratmaktadır. Dijitalleşmenin ortaya çıkardığı yeni güç araçları, çalışanlarda genel bir yabancılaşma duygusunu tetiklemekte; çalışanın emeğine, üretim sürecine, topluma ve kendisine yabancılaşma duyguları birbiri içerisine gömülmektedir. Dijital örgüt kültürünün talepkar yapısının, çalışanlarda yabancılaşma duygularını tetikleyebileceği varsayılmıştır. Ancak çevik bir işgücünün muhtemel yabancılaşma duygusu üzerinde negatif bir etki yaratacağı iddiasıyla araştırma tasarlanmıştır. Bunun yanında, işgücü çevikliği ve yabancılaşma ilişkisinde psikolojik güçlendirmenin düzenleyici rolü araştırılmıştır. Araştırmada içerik analizi, bibliyometrik analiz ve karma yöntem kullanılmıştır. Araştırmanın literatür kısmında, araştırma bağlamını oluşturan dijital örgüt kültürü üzerine yapılan çalışmaların sistematik bir analizini ortaya koymak ve kavramı oluşturan boyutları belirleyebilmek için içerik analizi tekniğinden yararlanılmıştır. Analiz sonucunda dijital örgüt kültürü yedi boyutlu bir yapı olarak belirlenmiştir. İşgücü çevikliği, yabancılaşma ve psikolojik güçlendirme değişkenleri bibliyometrik analiz yöntemi kullanılarak incelenmiş ve kavramların gelişim seyri yorumlanmıştır. Yapılan bibliyometrik analiz sonucunda kavramları çeşitli dönemlerde ele almanın mümkün olduğu ve tüm değişkenlere son yıllarda ilginin arttığı görülmüştür. Yapılan ortak atıf analizinde göre işgücü çevikliği ve yabancılaşma kavramları tarihsel bağlamda dönemlere ayrılmıştır. Psikolojik güçlendirme kavramını ise yayın sayıları açısından farklı dönemlerde incelemenin mümkün olduğu görülmüştür. Alan araştırması için araştırma modeli çerçevesinde veri toplamak için nitel ve nicel yöntemden oluşan karma yöntem kullanılmıştır. Araştırma örneklemini, dijitalleşmenin iş süreçlerinde yoğun olarak kullanıldığı ve Manisa'da faaliyet gösteren bankacılık sektörü çalışanları oluşturmaktadır. Alan araştırmasının iki amacı vardır. İlk olarak, araştırma bağlamını oluşturan dijital örgüt kültürünün araştırma örnekleminde geçerliliğini doğrulamak amaçlanmıştır. Bu amaçla, içerik analizi sonucu elde edilen yedi boyut üzerinden 9 banka şube müdürüyle yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın ikinci amacı, işgücü çevikliği, yabancılaşma ve psikolojik güçlendirme ilişkisini ortaya koymaktır. Bunun için anket tekniğini kullanarak 317 banka memurundan geçerli veri toplanmıştır. Araştırmanın nitel analiz sonuçlarına göre bankacılık sektöründe dijital örgüt kültürüne ve kavramın belirlenen yedi boyutuna dair verilere rastlanmıştır. Yapılan görüşmelerde, dijital örgüt kültürünün çevik çalışanlar talep ettiği görülmüştür. Nicel analiz sonuçlarına göre ise işgücü çevikliğinin yabancılaşma üzerinde negatif yönlü ve anlamlı bir etkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Psikolojik güçlendirmenin yalnızca anlam boyutunun düzenleyici rolü vardır. Araştırma bulgularına göre, dijital örgüt kültürünün çalışanlarda yaratması muhtemel yabancılaşma duygularının çevik bir işgücü ile azaltılabileceği görülmüştür. Ayrıca, çalışanların yapılan işi ya da görevi anlamlı hissetme dereceleri ne kadar yüksekse, işgücü çevikliğinin yabancılaşma üzerindeki etkisi o oranda artmıştır. Araştırmada içerik analizi, bibliyometrik analiz ve karma yöntem kullanılmıştır. Araştırmanın literatür kısmında, araştırma bağlamını oluşturan dijital örgüt kültürünü ve kavramı oluşturan boyutları belirleyebilmek için içerik analizi tekniğinden yararlanılmıştır. Analiz sonucunda dijital örgüt kültürü yedi boyutlu bir yapı olarak ele alınmıştır. İşgücü çevikliği, yabancılaşma ve psikolojik güçlendirme değişkenleri bibliyometrik analiz yöntemi kullanılarak incelenmiş ve kavramların gelişim seyri yorumlanmıştır. Yapılan bibliyometrik analiz sonucunda kavramları çeşitli dönemlerde ele almanın mümkün olduğu ve tüm değişkenlere son yıllarda ilginin arttığı görülmüştür. Alan araştırması için araştırma modeli çerçevesinde veri toplamak için nitel ve nicel yöntemden oluşan karma yöntem kullanılmıştır. Araştırma örneklemini, dijitalleşmenin iş süreçlerinde yoğun olarak kullanıldığı ve Manisa'da faaliyet gösteren bankacılık sektörü çalışanları oluşturmaktadır. Alan araştırmasının iki amacı vardır. İlk olarak, araştırma bağlamını oluşturan dijital örgüt kültürünün araştırma örnekleminde geçerliliğini doğrulamak amaçlanmıştır. Bu amaçla 9 banka şube müdürüyle görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın ikinci amacı, işgücü çevikliği, yabancılaşma ve psikolojik güçlendirme ilişkisini ortaya koymaktır. Bunun için anket tekniğini kullanarak 317 banka memurundan geçerli veri toplanmıştır. Araştırmanın nitel analiz sonuçlarına göre bankacılık sektöründe dijital örgüt kültürüne ve kavramın boyutlarına dair verilere rastlanmıştır. Dijital örgüt kültürünün çevik çalışanlar talep ettiği görülmüştür. Nicel analiz sonuçlarına göre ise işgücü çevikliğinin yabancılaşma üzerinde negatif yönlü ve anlamlı bir etkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Psikolojik güçlendirmenin yalnızca anlam boyutunun düzenleyici rolü vardır. Araştırma bulgularına göre, dijital örgüt kültürünün çalışanlarda yaratması muhtemel yabancılaşma duygularının çevik bir işgücü ile azaltılabileceği görülmüştür. Ayrıca, çalışanların yapılan işi ya da görevi anlamlı hissetme dereceleri ne kadar yüksekse, işgücü çevikliğinin yabancılaşma üzerindeki etkisi o oranda artmıştır. Araştırmada içerik analizi, bibliyometrik analiz ve karma yöntem kullanılmıştır. Araştırmanın literatür kısmında, araştırma bağlamını oluşturan dijital örgüt kültürünü ve kavramı oluşturan boyutları belirleyebilmek için içerik analizi tekniğinden yararlanılmıştır. Analiz sonucunda dijital örgüt kültürü yedi boyutlu bir yapı olarak ele alınmıştır. İşgücü çevikliği, yabancılaşma ve psikolojik güçlendirme değişkenleri bibliyometrik analiz yöntemi kullanılarak incelenmiş ve kavramların gelişim seyri yorumlanmıştır. Yapılan bibliyometrik analiz sonucunda kavramları çeşitli dönemlerde ele almanın mümkün olduğu ve tüm değişkenlere son yıllarda ilginin arttığı görülmüştür. Alan araştırması için araştırma modeli çerçevesinde veri toplamak için nitel ve nicel yöntemden oluşan karma yöntem kullanılmıştır. Araştırma örneklemini, dijitalleşmenin iş süreçlerinde yoğun olarak kullanıldığı ve Manisa'da faaliyet gösteren bankacılık sektörü çalışanları oluşturmaktadır. Alan araştırmasının iki amacı vardır. İlk olarak, araştırma bağlamını oluşturan dijital örgüt kültürünün araştırma örnekleminde geçerliliğini doğrulamak amaçlanmıştır. Bu amaçla 9 banka şube müdürüyle görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın ikinci amacı, işgücü çevikliği, yabancılaşma ve psikolojik güçlendirme ilişkisini ortaya koymaktır. Bunun için anket tekniğini kullanarak 317 banka memurundan geçerli veri toplanmıştır. Araştırmanın nitel analiz sonuçlarına göre bankacılık sektöründe dijital örgüt kültürüne ve kavramın boyutlarına dair verilere rastlanmıştır. Dijital örgüt kültürünün çevik çalışanlar talep ettiği görülmüştür. Nicel analiz sonuçlarına göre ise işgücü çevikliğinin yabancılaşma üzerinde negatif yönlü ve anlamlı bir etkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Psikolojik güçlendirmenin yalnızca anlam boyutunun düzenleyici rolü vardır. Araştırma bulgularına göre, dijital örgüt kültürünün çalışanlarda yaratması muhtemel yabancılaşma duygularının çevik bir işgücü ile azaltılabileceği görülmüştür. Ayrıca, çalışanların yapılan işi ya da görevi anlamlı hissetme dereceleri ne kadar yüksekse, işgücü çevikliğinin yabancılaşma üzerindeki etkisi o oranda artmıştır.

Author

Serap Demirler

How to Cite

Serap Demirler (Doktora Tezi). Dijital örgüt kültürü bağlamında işgücü çevikliği, yabancılaşma ve psikolojik güçlendirme ilişkisi, 2023, Manisa Celal Bayar University.

License

Tüm Hakları Saklıdır

This work is shared under the specified license terms.

More theses from Manisa Celal Bayar University