Dijital ortamda üretilen farklı hızlı üst çene genişletme apareylerinin değişkenliklerinin değerlendirilmesi

Bu çalışmada dijital ortamda tasarlanan Hyrax apareyinin farklı metal tuzları kullanılarak bilgisayar destekli tasarım (CAD) ve bilgisayar destekli üretim (CAM) yöntemiyle 3 boyutlu olarak iş akışını ortaya koyarak üretilmesi, aktivasyon sonrası apareyde üst çenede ve dişlerde oluşabilecek stres ve yer değiştirmelerin sonlu elemanlar analiziyle ölçülerek değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Ortodonti pratiğinde tam dijitalizasyondan sonra yapılması gereken iş akışını ortaya koyup fiziksel dökümlere ihtiyaç duymadan doğrudan basılmış bir metal apareyin adım adım üretilme prosedürünü sunarak dünyada geçerli son teknolojilerin bire bir uygulanabilmesi için öncülük etmeyi amaçlayan bu çalışmada, fantom çene modelinin üç boyutlu tarayıcılar ile taranmasıyla stereolitografik model oluşturulmuş ve dijital sisteme kaydedilmiştir. Oluşturulan sanal model üzerinde dijital olarak tasarlanan Hyrax apareyi, paslanmaz çelik, krom-kobalt ve titanyum kullanılarak dijital ortamda üretilmiş ve aparey üzerinde gerçek vida aktivasyonu simüle edilmiştir. Klinik pratiğindeki ilk vida aktivasyonunu temsil eden ilk 2 tur çevrilerek elde edilen 0,5 mm'lik genişleme ile 20 tur çevirme sonucunda 5 mm'lik genişletme elde edildiğinde apareylerde oluşan stresler ve yer değiştirmeler ile modellerde oluşan yer değiştirmeler matematiksel bir stres analiz yöntemi olan sonlu elemanlar analizi ile hesaplanmıştır. Apareylerde 0,5 mm ve 5 mm transversal genişlik oluşturulduğunda oluşan von Mises stresler en fazla krom-kobalt içerikli apareyde (1547,9 MPa), en az ise titanyum içerikli apareyde (209,6 MPa) görülmüştür. Bu transversal genişliklerde apareyin deformasyonuna bağlı yer değiştirmeler en fazla krom-kobalt içerikli apareyde (4,0827 mm), en az ise paslanmaz çelik içerikli apareyde (0,27768 mm) meydana gelmiştir. Sanal modeldeki yer değiştirmelere bakıldığında anteriordan posteriora doğru azalma görülmektedir ve dişler arası en fazla yer değiştirme anterior bölgede ve krom-kobalt apareyde (0,86795 mm), en az yer değiştirme posterior bölgede paslanmaz çelik apareyde (0,13231 mm) görülmüştür. Sonuç olarak, çalışmamızda HÜÇG tedavisinde yapılan transvers genişletme esnasında en az von Mises stres titanyum içerikli apareyde meydana gelmiştir. Maliyet ve üretime bağlı sorunlar aşılabilirse, genişletme tedavilerinde titanyumdan üretilen apareyler kullanılabilir. Dijital aparey üretimi, tasarım çeşitliliğinin yanı sıra seçilen malzemenin biyouyumluluğu ve dayanıklılığının geliştirilmesi ile birlikte daha etkili apareylerin üretilmesi için büyük bir potansiyel sunmaktadır. Bu deney ile dijital ortamda üretilen hyrax apareyinde kullanılan titanyum içerikli materyalin başarılı bir şekilde üretilebileceği ilk kez gösterilmiştir. Anahtar Kelimeler: Transversal Üst Çene Yetersizliği, Hızlı Üst Çene Genişletme, Hyrax Apareyi, Dijital Ortodonti, Sonlu Elemanlar Analizi.