Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu olan çocuk ve ergenlerde duygu düzenleme güçlüğü ve aleksitimi düzeyleri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi

Amaç: Çalışmamızın amacı çocuk ve ergenlerde dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu (DEHB) tanısı ile duygu düzenleme güçlüğü ve aleksitimi düzeyleri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesidir. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Düzce Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Anabilim Dalına başvuran 8-18 yaş arasındaki daha önce tanı almamış veya son 3 aydır medikal tedavi almayan 105 DEHB tanılı çocuk ve ergen ile yaş ve cinsiyet açısından eşleştirilmiş 109 sağlıklı çocuk ve ergen dahil edilmiştir. Tüm çocuk ve ergenlere sosyodemografik veri formu, Toronto aleksitimi ölçeği (TAÖ) ve duygu düzenlemede güçlükler ölçeği (DDGÖ) uygulandı. Tüm ebeveynlere Conners anababa derecelendirme ölçeği yenilenmiş / uzun form (CADÖ-YU) ve güçler ve güçlükler anketi (GGA) uygulandı. Hasta grubunda öğretmenlerden Conners öğretmen değerlendirme ölçeği yenilenmiş / uzun form (CÖDÖ-YU) alındı. Bulgular: DEHB grubu ile sağlıklı kontrol grubu arasında sosyodemografik özelliklerden yaşanılan yer, aile tipi, anne baba birlikteliği ve okul başarısında anlamlı farklar bulundu. DEHB grubunda sağlıklı kontrol grubuna göre TAÖ, DDGÖ ve CADÖ'nün tüm alt ölçekleri ve toplam puanları anlamlı olarak daha yüksek saptandı. GGA'nın olumlu sosyal davranış alt ölçeği kontrol grubunda DEHB grubundan, diğer alt ölçekler ve toplam güçlük puanı ise DEHB grubunda sağlıklı kontrol grubundan anlamlı olarak daha yüksek bulundu. Çalışmamızda DEHB grubunda duygu düzenleme güçlükleri ile aleksitimi düzeyleri arasında anlamlı pozitif korelasyonlar saptandı. DEHB grubunda duygu düzenleme güçlüğü düzeyinde aleksitimi ve okul başarısının anlamlı faktörler olduğu ve aynı şekilde aleksitimi düzeyinde de duygu düzenleme güçlüğünün anlamlı bir faktör olduğu sonucuna ulaşıldı. Sonuç: DEHB tanılı çocuk ve ergenlerde duygu düzenleme güçlükleri ve bununla ilişkili olabilecek aleksitimik özellikler daha fazla görülmektedir. DEHB'nin sadece tanımlanan çekirdek belirtilerinin değil duygu düzenleme güçlükleri ve aleksitimi açısından da değerlendirilmesinin, DEHB'nin daha etkili yönetimi açısından önem taşıdığı düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: DEHB, aleksitimi, duygu düzenleme güçlüğü, çocuk, ergen, güçlük