Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu olan çocuklarda yeme davranışlarının incelenmesi ve otistik özelliklerin yeme davranışlarına etkisi

Amaç: Çalışmamızda Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) olan çocuklarda Otistik Benzeri Özellikler (OBÖ) ile yeme davranışlarının (YD) incelenmesi; OBÖ'ler ile YD arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi ve sağlıklı çocuklarla karşılaştırılması amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışmaya 6-10 yaş arası 59 DEHB'li ve 60 sağlıklı çocuk dahil edilmiş, ÇDŞG-ŞY-T uygulanarak DEHB tanısı doğrulanmış ve ek psikopatoloji değerlendirilmiştir. Ek psikopatoloji veya kronik tıbbi hastalık tespit edilenler çalışmadan dışlanmıştır. Dahil edilenlerin ebeveynleriyle görüşülerek Sosyodemografik Veri Formu doldurulmuştur. DEHB'li çocukların ebeveyninden Dikkat Eksikliği ve Yıkıcı Davranış Bozuklukları için DSM'ye Dayalı Tarama ve Değerlendirme Ölçeği (DEYDBTDÖ) doldurmaları istenmiş ve DEHB şiddeti belirlenmiştir. DEHB'li ve sağlıklı çocukların ebeveynlerinden Otizm Davranış Kontrol Listesi (ODKL),Otizm Spektrum Tarama Ölçeği (OSTÖ) ve Çocuklarda Yeme Davranışı Anketi (ÇYDA) doldurmaları istenmiştir. Bulgular: DEHB'li çocuklarda ÇYDA'da Gıdadan Keyif Alma (GKA) puanları daha düşük (p<0,05) ve ÇYDA Yavaş Yeme (YY) puanları daha yüksek (p<0,05) saptanmıştır. DEHB'de Hareketlilik(H) alt görünümünün, Dikkat Eksikliği(DE) ve Bileşik(B) alt görünümlerine göre daha düşük VKİ'ne sahip olduğu (p<0,05) saptanmıştır. DEYDBTDÖ ile ÇYDA alt ölçek ilişkisinde DE alt ölçeği ile YY ve içme tutkusu (İT) ile; H altölçeği ile duygusal az yeme (DUAZ) ve İT ile pozitif ilişkili (p<0,05) saptanmıştır. DEHB'li çocukların ODKL ve OSTÖ puanının sağlıklı çocuklara göre yüksek (p<0,05) olduğu saptanmıştır. Sağlıklı çocuklarda yalnızca ODKL dil becerileri (ODKL-DB) ve duygusal aşırı yeme (DUAŞ) arasında negatif yönde anlamlı ilişki (p<0,05) saptanmıştır. DEHB'li çocuklarda ise gıda heveslisi (GH) alanında ODKL Duyusal Alan (ODKL-DUA) ve İlişki Kurma (ODKL-İK) haricinde tüm altölçeklerde (p<0,05); ÇYDA-DUAŞ ile ODKL-DUA, ODKL-DB, ODKL Sosyal Özbakım (ODKL-SÖ) alt ölçekleri ile (p<0,05); ÇYDA-İT ile ODKL-DUA hariç ODKL'nin tüm altölçeklerde (p<0,05) ve OSTÖ toplam puanında anlamlı ilişki(p<0,05) saptanmıştır. Sonuç: Bu çalışmada DEHB'li çocuklarda YD bozulmaların ve OBÖ'lerin daha fazla olduğu; bozulmuş YD da OBÖ'lerin daha fazla etkili olduğu saptanmıştır. Sonuç olarak, özellikle DEHB tanılı çocuklarda, YD bozulmalar için yapılacak müdahelelerde OBÖ'lerin de göz önünde bulundurulması önemlidir. Anahtar Kelimeler: Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu, Otistik Benzeri Özellikler, Yeme Davranışları, Vücut Kitle İndeksi