Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu tanılı çocuk ve ergenlerde duyu bütünleme düzeyleri ile işlevsellik arasındaki ilişki

Dağlı, O.O. Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu Tanılı Çocuk ve Ergenlerde Duyu Bütünleme Düzeyleri ile İşlevellik Arasındaki İlişki. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Tıpta Uzmanlık Tezi, Eskişehir 2025. Bu çalışmanın amacı sağlıklı kontrollere göre Dikkat eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) tanısı olan çocuk ve ergenlerin duyu bütünleme sorunlarının karşılaştırılması ve bu sorunların işlevselliklerine olan etkisinin değerlendirilmesidir. Bu amaçla Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı'na Mart 2024-Ocak 2025 tarihleri tarihleri arasında başvuran DEHB tanılı 50 çocuğun bulunduğu olgu grubu ve herhangi bir psikiyatrik bozukluğu olmayan tipik gelişim gösteren 50 çocuğun bulunduğu kontrol grubu çalışmaya dahil edilmiştir. Çalışmaya dahil edilen çocukların ebeveynleri tarafından Sosyodemografik Veri Formu, Duyu Profili- Bakım Veren Anketi, Weiss İşlevsellikte Bozulma Ölçeği- Ebeveyn Formu, Sosyal iletişim ölçeği, Çocuk ve Ergen Davranış Envanteri-Yavaş Bilişsel Tempo Ölçeği doldurulmuştur. Çalışmamızda DEHB tanılı çocuk ve ergenlerin kontrol grubuna göre duyu bütünlemenin tüm alanlarında daha fazla sorun yaşadıkları görülmüştür. Duyu bütünleme sorunlarının tüm işlevsellik alanlarında işlevsellikte bozulmaya etkisi olduğu saptanmıştır. Ayrıca DEHB tanılı çocuk ve ergenlerin kontrol grubuna göre hem sosyal iletişim ve etkileşim alanında hem de Yavaş Bilişsel Tempo belirtileri anlamında daha fazla sorun yaşadıkları tespit edilmiştir. DEHB kliniğine eşlik eden sosyal iletişim ve etkileşim sorunları ile Yavaş Bilişsel Tempo belirtilerinin, çocuk ve ergenlerin hem duyu bütünleme sorunları yaşaması ile hem de işlevsellikte bozulmaları ile anlamlı ilişkiler saptanmıştır. Sonuç olarak DEHB tanılı çocuk ve ergenlerin daha fazla duyu bütünleme sorunları yaşadıkları, bu sorunların tüm işlevsellik alanlarında bozulma üzerinde etkisi olduğu, eşlik eden sosyal iletişim sorunları ve yavaş bilişsel tempo belirtilerinin, hem duyu bütünleme sorunları hem de işlevsellik üzerinde etkisinin olduğu gösterilmiştir. Anahtar Kelimeler: Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu, DEHB, duyu bütünleme, işlevsellik