Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu tanılı çocuklar ile sağlıklı çocukların bağırsak mikrobiyotasının incelenmesi

Amaç: Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB), çocukluk çağında başlayan ve dikkatsizlik, aşırı hareketlilik ve dürtüsellikle karakterize olan bir nörogelişimsel bozukluktur. Patofizyolojisi henüz tam olarak netleştirilememiştir. Bağırsak mikrobiyotasının bu bozukluğun gelişiminde bir rol oynadığına dair kanıtlar giderek artmaktadır. DEHB ve bağırsak mikrobiyotası ilişkisini Türkiye'de araştıran bir çalışma henüz yayınlanmamıştır. Bu araştırmada DEHB'li çocuklar ile sağlıklı çocukların bağırsak mikrobiyota değerlerini ve aralarındaki farklılıkları saptamak, bununla beraber bu çocukların beslenme ve uyku alışkanlıklarını incelemek amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Araştırma Aralık 2022 ve Kasım 2023 arasında Manisa Celal Bayar Üniversitesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Polikliniği'nde yapılmıştır. Araştırma, polikliniğe başvuran ve "Okul Çağı Çocukları için Duygulanım Bozuklukları ve Şizofreni Görüşme Çizelgesi, Şimdi ve Yaşam Boyu Versiyonu (K-SADS-PL)" kullanılarak yapılan görüşmede DEHB tanısı almış olan çocuklar ile herhangi bir tanı saptanmamış 6-12 yaş arası çocuklardan oluşmaktadır. Çalışmada uyku ve yeme alışkanlıkları, "2. Düzey Uyku Bozukluğu Kısa Formu" ve "Çocuklarda Yeme Davranışı Değerlendirme Ölçeği" ile bir sosyodemografik veri formu aracılığıyla değerlendirilmiştir. Araştırmamızdaki bağırsak mikrobiyota analizi,16S NGS Metagenom Analizi'dir. Bulgular: Bu araştırmada DEHB grubundaki çocukların annelerinin öğrenim durumlarının, kontrol grubundakilerin annelerine kıyasla anlamlı düzeyde düşük olduğu görülmüştür. DEHB grubunda, kontrol grubuna kıyasla Shannon ve Simpson Çeşitlilik İndeksleri değerlerinin anlamlı derecede düşük olduğu saptanmıştır. Yüzdesel fark olmasına rağmen tür, cins, aile, takım, sınıf ve şube bazında mikrobiyota açısından gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmamıştır. Uyku ve yeme alışkanlığı ölçekleri skorları değerlendirildiğinde gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır. Sonuç: DEHB grubunun bağırsak mikrobiyotasındaki tür çeşitliliğinin daha az olduğu anlaşılmış olup araştırmamız bağırsak mikrobiyotasının DEHB'nin patogenezinde rol oynadığı yönündeki kanıtları desteklemektedir. Daha büyük örneklemler ile daha ileri çalışmaların DEHB patogenezinin anlaşılmasına yardımcı olabileceğine inanılmaktadır.