Yüksek LisansAçık Erişim

Dikkatin postüral kontrol üzerindeki etkisi

2025
0 görüntülenme
0 i̇ndirme
Danışman: Dr. Öğr. Üyesi Çiğdem Yazıcı Mutlu

Özet (EN)

Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), yetişkinlikte de devam edebilen ve dikkati ile motor kontrolü etkileyen bir nörogelişimsel bozukluktur. DEHB'li çocuklarda denge sorunları iyi belgelenmiş olmasına rağmen, yetişkinlerle ilgili araştırmalar sınırlıdır. Postüral kontrol özellikle ikili görev (dual-task) koşullarında dikkat katılımı gerektirir. Bu çalışma, Erişkin Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu Kendi Bildirim Ölçeği (ASRS) ile belirlenen erişkin potansiyel DEHB özellilkli (pDEHBö) bireylerde, fiziksel ve bilişsel yükün denge üzerindeki etkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada 18–30 yaş aralığındaki katılımcılar ASRS puanlarına göre iki gruba ayrılmıştır: Grup 1 (ASRS >14; n=21) ve Grup 2 (ASRS <14; n=21). Bilişsel performansı değerlendirmek için Sürekli Dikkat Yanıt Görevi (SART) kullanılmıştır. Postüral kontrol değişkenleri, anteriyor-posteriyor (A-P) ve mediyal-lateral (M-L) salınım hızı ile basınç merkezi (CoP) alanı, ProKin 252 stabilometresi ile farklı duruş pozisyonlarında (iki ayak, tandem, yumuşak zemin), gözler açık ve kapalı şekilde, sözel çift görev (geriye doğru sayma) eşliğinde ve görev olmadan ölçülmüştür. Veriler, post-hoc karşılaştırmaları için Bonferroni düzeltmesi ile tek yönlü ANOVA kullanılarak analiz edildi. SART sonuçlarına göre Grup 1, daha fazla hata yapmış ve daha uzun tepki süresi göstermiştir (p<0.05). Postüral olarak, Grup 1'in, gözler açık durumdayken iki ayak ve tandem duruşlarda, çift görev esnasında CoP alanı anlamlı şekilde artmıştır (p = 0.048; p = 0.047); gözler kapalı tandem duruşta da benzer bir artış gözlenmiştir (p=0.040; p=0.020). A-P ve M-L salınım hızlarında anlamlı fark saptanmamıştır. Bu bulgular, pDEHBö bilişsel yükün dengeyi olumsuz etkilediğini göstermektedir. Bu nedenle, bu bireyler için müdahale programlarına denge eğitiminin dahil edilmesi faydalı olabilir.

Yazar

Can Seçinti

Bu Yayına Nasıl Atıf Yapılır

Can Seçinti (Master Thesis). Dikkatin postüral kontrol üzerindeki etkisi, 2025, Yeditepe University.

Anahtar Kelimeler

Lisans

Tüm Hakları Saklıdır

Bu eser belirtilen lisans koşulları altında paylaşılmaktadır.

Yeditepe University tezlerinden daha fazlası