Diklorotriazin reaktif boyarmaddenin (reaktif turuncu 86) selülozik elyafa uygulanması ve yıkama şartlarının incelenmesi

Reaktif boyarmaddeler yüksek renk haslıkları ve geniş renk spektrumlarındandolayı selülozik elyafın boyanmasında önemli bir yere sahiptir. Devlet PlanlamaTeşkilatı Projesi kapsamında yürütülen bu çalışmada öncelikle diklorotriazin veasetilamino reaktif gruplarını içeren boyarmadde sentezi yapılmıştır. Eldeedilen boyarmaddenin karakterizasyonu için H NMR, UV, IR ve kütlespektrumlarına bakılmıştır.Çektirme yöntemine göre bu boyarmadde ile selülozik elyafın boyanmasıişlemine düşük sıcaklıkta ve sodyum klorürün en başta boyama banyosuna ilaveedilmesi ile başlanmıştır. Sıcaklığın yükseltilmesi ve sabitlenmesinin ardındansodyum karbonatın boyama banyosuna eklenmesi ile pH arttırılmıştır.Boyama koşulları sabit tutularak boyanan numunelerin yıkama işlemlerinde,kullanılan kimyasal maddeler değiştirilmiştir. Böylece boyarmaddenin selülozikelyaf üzerindeki çektirme derecisine, fikse oranına ve renk haslıklarına beşfarklı alkali (sodyum hidroksit, potasyum hidroksit, sodyum karbonat,amonyum hidroksit, sodyum bikarbonat), ticari sabun ve şehir suyukullanılarak yapılan yıkama işlemlerinin etkileri incelenmiştir.Sabit boyama koşullarından dolayı tüm farklı yıkama şartları için çektirmeyüzdesi 99,29 bulunmuştur. Elde edilen reaktif boyarmaddeninheterobifonksiyonel yapıda olması, tüm şartlar için yüksek fikse oranına nedenolmuştur.Boyanmış numunelerin yıkama, sürtünme, ter ve ışık haslığı deneylerinde isebeklenildiği üzere yüksek değerler tespit edilmiştir. Yıkama ve sürtünme gibiyaş haslıkların yüksek olması, boyama işlemi ardından yapılan yıkamaişlemlerinin başarılı olduğunu göstermektedir.Anahtar Kelimeler :Reaktif boyarmadde, yıkama