Dimetilhidrazin (DMH) ve ışık altında strese maruziyeti sonucu ratlarda oluşan DNA hasarının ve bu hasara karşı belirlenmiş olan etken maddelerinin koruyucu etkisinin comet assay yöntemi ve genetik analizle belirlenmesi

DimetilHidrazin (DMH) ve Işık Stresine maruz kalan sıçanlarda DNA hasarını tespit etmeyi amaçlayan bir çalışma, DNA hasarının kapsamını incelemek için Comet Assay yöntemini ve genetik analizi birleştirmektedir. Yine bu çalışmada standart tedavi ile alternatif tedaviler farklı etken maddeler kullanılarak karşılaştırmaya çalışılmıştır. DMH ve ışık stresi nedeniyle comet assay analizi yaparak, elde edilen görsellerle ortaya çıkan hasarları gözlemledik. Gen expresyon analizleri yaparak comet assayden elde ettiğimiz hasar bulgularını hem p53 gen analiz hemde caspase 3 analiz sonuçları ile gen expresyon değerlerindeki değişimlerle teyit etmiş olduk. Bu verilere göre; Genetik analizler açısından her iki gen (p53 ve caspase 3 genleri) ve her iki doku (böbrek ve karaciğer) bazında değerlendirdiğimizde, caspase 3 gen expresyon seviyeleri bazında değerlendirdiğimizde, uzun süre ışığa maruz kalmanın yarattığı tahribat, güçlü bir kimyasal olan DMH uygulamasına kıyasla daha fazla gerçekleşmiş olarak görülmekte. Tedaviler bazında ise; DMH uygulamasında gen expesyonunu daha azalttığı için capsasin cisplatine kıyasla daha başarılı bulunurken, ışık uygulamasında ise cisplatin en başarılı olmuş ve ikinci sırada ise crosin daha başarılı gelerek capsaisinin önüne geçmiş görünmekte. p53 bazında elde ettiğimiz verileri özetlersek; cisplatinin kanser tedavisindeki rolü ve başarısından yola çıktığımızda, ışık uygulaması böbrekte, DMH ise karaciğerde daha fazla hasar vermiş olarak görülmekte. Kısaca her iki uygulamada hasar vermiş. DMH bilinen ve kanserojen etkili güçlü bir kimyasal olması sebebi ile bu beklenebilir. Ama ışığa uzun süre maruz kalmanın da kimyasal kadar çok ciddi boyutta DNA ya zarar verebileceği anlaşılmaktadır. O sebeple özellikle gece çalışanlar veya çok uzun süre ışık ortamında bulunanlar için ciddi düzeyde zarara uğrayabileceği bu açıdan bulunduğu ortama daha fazla dikkat edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Tedavide ise cisplatin çok başarılı olarak etkinliği görülmekte ki buda zaten beklenen bir sonuçtur. Ancak capsaisin ve crosine geldiğimizde tek başına kullanımlarda capsaisin, cisplatin ile beraber kullanımında ise crosin daha tedavi edici bulunmuş. Comet assay sonucunu değerlendirdiğimizde; özellikle kuyruktaki DNA miktarı bakımından uzun süre ışığa maruz kalma, kimyasal bir ajan olan ve ciddi boyutta DNA hasarı yarattığı farklı yayınlarca ve yapılan çalışmalarla gösterilen DMH maddesine maruz kalmaktan daha fazla zarar vermiştir. Bu sebeple günün büyük bölümünde ışığa maruz kalarak çalışmaktan kaçınılması gerektiği ortaya çıkmakta olup, ışık gücünü azaltarak fazla ışığın yarattığı olumsuz etkiyi azaltabilmek ya da bu olumsuz etkiyi azaltacak önlemler alarak çalışmanın sağlanması önemli görülmektedir. Tedavi bakımından ise; en başarılı tedaviler cisplatin+ capsaisin ya da cisplatin+crosin birlikte uygulamalarında görülmüştür. Tek başına kullanılan tedavi ajanları olarak baktığımızda cisplatin en iyi sonucu vermiştir. Ancak bu madde zaten halihazırda farklı kanserlere karşı kullanılan bir ilaç olarak karşımıza çıkmakta. Ancak ilaç kullanımının getirebileceği olası yan etkileride unutmamak gerekir ve ona göre kullanımında dikkatli olmak gerekir. Bu sebeple doğal bir madde olarak cisplatine en yakın başarılı sonucu veren capsaisin olmuştur. Alternatif olarak farklı uygulamalarda farklı seviyelerde olmak üzere hem capsaisin hemde crosin cisplatinle başa baş gelecek düzeyde başarılı bulunmuştur. Ucuzluk, kolay erişim gibi avantajlarını da göz önüne alarak, sadace kullanımlarında dikkat edilmesi gereken noktalarında olabileceği gözardı edilmeden rahatlıkla ve başarı ile kullanılabileceği söylenebilir. Keywords: Comet Assay Yöntemi, Capsaisin, Crosin, Cisplatin, Dimetilhidrazin (DMH), DNA Hasarı, Işık Stresi