Religious education as an indicator of state-religion relations within the scope of Europeanization theories: Case studies of Turkey and Poland

Bu çalışma, Avrupalılaşma'nın Türkiye ve Polonya'daki örgün eğitim sistemi içerisinde din eğitiminin yürütülmesi üzerindeki etkisini araştırmaktadır. Anafikir, Avrupalılaşma teorilerinin ortaya koyduğu üzere, bu etkinin iki ülkenin kendine özgü tarihsel ve sosyolojik yapıları nedeniyle farklılık gösterdiğidir. Bu ülkelerde din eğitimi alanında tarihi ve hukuksal yapıların incelenmesi ve güncel durumun değerlendirilmesi ile Avrupalılaşma'nın bu özel alanda politika üretilmesine nasıl bir etkisi olduğu anlaşılabilmektedir. Bu araştırma, doğası gereği hassas olan değer temelli konularda iç politika üretilmesi sürecinin Avrupalılaşma etkisi altında nasıl şekillendiğini açıklamayı hedeflemektedir. Din eğitiminin yürütülmesi konusunda söz konusu etkiyi açıklamak, iç politkaların değişimine sebep olabilecek pek çok faktör olduğundan karmaşık bir hal almaktadır. Avrupalılaşma teorileri, sundukları savlarla bu alan içinde tahlil ve nesnel gözlemler yapabilmeyi sağlamak suretiyle bu çalışmayı desteklemektedir. Bu tez, din eğitimi alanında Türkiye'nin ve Polonya'nın izlediği Avrupalılaşma sürecinin farklılık gösterdiğini ortaya koymakta ve Türkiye'nin, rasyonalist kurumsalcılık yaklaşımı ile daha iyi açıklanabilen, yüzeysel bir Avrupalılaşma'yı deneyimlediğini; Polonya'nın ise sosyolojik kurumsalcılık ile daha iyi analiz edilebilen ve Avrupa normlarını derinlemesine benimsemeyi esas alan bir yol izlediğini savunmaktadır. Anahtar Kelimeler: Avrupalılaşma, Türkiye, Polonya, Din Eğitimi, Din