Din-dış politika ilişkisi: Abd örneği

11 Eylül 2001 tarihinde ABD'de Dünya Ticaret Merkezi ve Pentagon'a yapılan terörist saldırılarla birlikte, din uluslararası politikanın en çok tartışılan konularından biri haline geldi. Modern uluslararası ilişkilerde Vestfalya Antlaşması (1648) temel alındığından din, uluslararası politikada ?görmezlikten? gelindi. Batı siyasi tarihi ve bilimsel gelişimi üzerine temellendirilen uluslararası ilişkiler disiplininde din, uluslararası politika/dış politikada bir faktör/unsur olarak görülmedi. Bu yaklaşım Batı açısından doğru görülebilir, fakat bu durumu tüm dünya için geçerli saymak doğru sonuçlar vermez. Nitekim Vestfalya'dan günümüze kadar geçen zaman bunu ortaya koymuştur. Dinin ?görmezlikten gelinmesi? onun uluslararası politikada yok olduğu/etkisiz olduğu anlamına gelmemektedir. Fakat uluslararası ilişkiler uzmanları dini uluslararası politika/dış politika çözümlemelerinde/ yorumlamalarında değerlendirme dışı bırakmışlardır. Vestfalya Antlaşması'yla din uluslararası politikada belirleyici olma özelliğini kaybetmiştir, fakat yok olmamıştır. Ulus-devletin hâkim konuma gelmesiyle beraber araç olarak da olsa din, uluslararası politikada varlığını hep sürdürmüştür. 20. yüzyılın ikinci yarısından itibaren, dinin uluslararası politikada etkin olduğunu gösteren olaylar meydana gelmeye başladı (1948 yılında İsrail'in kurulması, 1979 İran İslam Devrimi, Yeşil Kuşak Projesi, dini temelli örgütlerin kurulması gibi). Soğuk Savaş'ın sona ermesi, Sovyetler Birliği'nin dağılması ve Arap Milliyetçiliği gibi seküler milliyetçiliklerin başarısız olması, dini daha belirgin bir şekilde uluslararası politikanın önemli bir faktörü haline getirdi. Günümüzde dinin uluslararası politika/dış politikada önemli bir faktör/unsur olduğunu gösteren birçok konu vardır. Bunlardan bazıları şunlardır: ? Karar Alıcıların Dini Düşünce ve İnançları ? Dinin Dış Politikada Meşruiyet Kaynağı Olarak Kullanılması ? Dini Çatışmaların Ülke Sınırlarını Aşarak Bölgesel veya Uluslararası Sorun Haline Gelmeleri ? Ulus veya Devlet Kimliği Olarak Din ? Kutsal Mekânların Dış Politikaya Etkisi ? Dinin Uluslararası Örgütlerin Kurulmasına Dayanak Olması ? Din Bir Çatışmanın Temel Kaynağı Olarak Dış Politikayı Etkilemesi ? Grup Kimliği Olarak Dinin Dış Politikaya Etkisi ? Kurum Kimliği Olarak Dinin Dış Politikaya Etkisi ? Dinin İttifak Kurmada Etkisi ? Devlet Müdahalelerinde Dinin Etkisi ? Dini Temelli Sivil Toplum Örgütlerinin Dış Politikayı Etkilemeleri ? Dinin Bir ?Terör? Sorunu Olarak Dış Politikaya Etkisi ? Dinin Silahlı Örgütlerin Kurulmasına Etkisi ? Dinin ?Aktör? Kimliği Olarak Dış Politikaya Etkisi ? Dinin İç Çatışmaların Temel Kaynağı Olarak Dış Politikaya Etkisi ? Dinin Uluslararası Metinlerde Yer Almasının Dış Politikaya Etkisi ? Medeniyetin Temel Unsurlarından Biri Olarak Dinin Dış Politikaya Etkisi Yukarıdaki maddelerden de anlaşıldığı üzere, din artık uluslararası politika/dış politikada önemli bir unsurdur. Bundan dolayı, sağlıklı ve doğru uluslararası/dış politika çözümlemelerinin yapılabilmesi için dinin rasyonel bir şekilde değerlendirmeye alınması gerekmektedir. Bunun için de uluslararası ilişkilerde bir ?politik teoloji?ye ihtiyaç vard