Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi dersi öğretmenlerine göre örgün din öğretiminin imkân ve sorunları (Ege Bölgesi örneği)

Bu çalışmanın konusu Ege Bölgesi sınırları içinde bulunan ilkokul, ortaokul ve liselerde yer alan örgün din öğretiminin imkân ve sorunlarıdır. Araştırmanın hedefi, Milli Eğitim sisteminde Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi olarak yer alan örgün din öğretiminin genel eğitim sistemiyle ilişkili imkân ve sorunlarını, örgün din öğretiminin kendi alanıyla ilgili imkân ve sorunlarını tespit edip değerlendirmek, çözüm önerileri ortaya koymaktır. Bu bağlamda DKAB dersinin Milli Eğitim sistemindeki konumu, en çok karşılaşılan problemleri, müfredatı, içeriği, eğitim-öğretim süreci, kazanımları ele alınıp değerlendirilmiştir. Örgün din öğretiminde öğretmen faktörü, öğrenci ve ailelerin DKAB dersine ve din öğretimine yükledikleri anlam, DKAB dersinden beklentileri ve beklentilerinin gerçekleşme düzeyi ele alınmıştır. Ege Bölgesi'nin sosyokültürel yapısının örgün din öğretimi üzerindeki etkileri, bölgede DKAB dersinden beklenti, kazanım ve bilginin davranışa dönüşmesindeki farklılaşmalar araştırılıp değerlendirilmiştir. Konuyu yerinde ve derinlemesine araştırabilmek amacıyla nitel bir çalışma tercih edilmiştir. Araştırma Ege Bölgesi'nde bulunan il, ilçe belde ve köylerde ilkokul, ortaokul ve lise düzeyinde halihazırda DKAB öğretmeni olarak görev yapan katılımcıların görüşleri doğrultusunda ele alınmıştır. Araştırma için hazırlanan açık uçlu, yarı yapılandırılmış sorular vasıtasıyla, gönüllülük esasıyla belirlenen altmış dört katılımcı ile birebir görüşmeler yapılmıştır. Görüşmelerden elde edilen veriler içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda örgün din öğretiminin eğitim sistemiyle ilişkili sorunlarının olduğu belirlenmiştir. Örgün din öğretiminin kendi alanıyla ilgili; bu alandan beklentiler, müfredat, içerik, öğretim programı, yöntem, eğitim-öğretim süreci ve öğretmenlerle ilgili problemlerinin olduğu, dersin belirlenen hedefleri kısmen gerçekleştirebildiği görülmüştür. Bölgenin sosyal, kültürel, coğrafi ve ekonomik yapısına bağlı olarak, İç Ege, Batı Ege ve Kıyı Ege kesimlerinde örgün din öğretiminin bazı imkân ve sorunlarının farklılaştığı sonucuna ulaşılmıştır. Batı Ege özellikle de Kıyı Ege kesimlerinde seküler yaşam tarzının yaygın olması, akademik eğitimin öncelenmesi nedeniyle din öğretiminden beklentilerin ve hedeflerin gerçekleşme düzeyinin azaldığı tespit edilmiştir. Kozmopolit yapıya sahip olan Kıyı Ege kesimlerinde ise bu sorunların yanında bölgenin yaşam tarzına ve ekonomik yapısına bağlı olarak bu bölgenin DKAB öğretmenleri tarafından tercih edilmediği, öğretmen açığının ücretli öğretmenlerle, branş dışı öğretmenlerle ve din görevlileri ile kapatılmaya çalışıldığı, bu durumun ise yeni sorunları ortaya çıkardığı sonucuna ulaşılmıştır.