Dirençli aşırı aktif mesane sendromunda botoks uygulamaları

Amaç: Aşırı aktif mesane (AAM), kadınlarda oldukça sık görülen ve hayat kalitesini olumsuz etkileyen bir sendromdur. Çalışmamızın amacı; tedaviye dirençli AAM sendromu olan hastalarda intravezikal Onabotulinum toksin A enjeksiyonunun hastaların hayat kalitesine ve üriner semptomlarına olan etkisini değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Sık idrara çıkma, aciliyet hissi, noktüri ve/veya acil üriner inkontinans şikayeti ile 2014-2018 tarihleri arasında İstanbul Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Ürojinekoloji Bilim Dalı'na başvuran ve ürojinekolojik değerlendirme sonrasında aşırı aktif mesane tanısı konulan ve verilen tedavilerle düzelme sağlanamayıp tedaviye dirençli AAM tanısı alan ve intravezikal Onabotulinum toksin A uygulanan hastalar çalışmaya alındı. Hastalara genel anestezi altında sistoskopi eşliğinde 100 Ünite Onabotulinum toksin A 20 farklı noktaya enjekte edildi. Hastaların tümünün anamnez ve ürojinekolojik muayene bilgilerine Ürojinekoloji Bilim Dalı'nda yer alan hasta dosyalarından ulaşıldı. Hastaların tedavi öncesi ve sonrası üriner günlük ve ürodinami parametreleri değerlendirildi. Hastaların yaşam kalitelerini değerlendirmek için King Sağlık Anketi, Urinary Distress Inventory-7 (UDI-7),Incontinence Impact Questionnaire ( IIQ6),International Consultation on Incontinence Questionnaire-Female Lower Urinary Tract Symptoms ( ICIQ-FLUTS), Female Sexual Function Index (FSFI), Pelvic Organ Prolapse / Urinary Incontinence Sexual Inquiry (PISQ-12) tedavi öncesi ve tedavi sonrası sonuçları değerlendirildi. Anketler postoperatif 1.ayda tekrar uygulandı. Çalışmada istatistik analiz için SPSS 15 (Statistical Package for Social Sciences) programı kullanıldı. Bulgular: Çalışmaya toplam 20 hasta dahil edildi. Hastaların ortalama yaşı 56.8 ±11.0, ortalama doğum sayısı 4.1±2.1'di. Hastaların 19'unun (%95) en az bir doğum öyküsü vardı. Hastaların 18'inde(%90) en az 1 operasyon öyküsü vardı. Bu operasyonların 6'sı ürojinekolojik, 8'i jinekolojik (abdominal histerektomi) diğerleri ise abdomen dışı operasyonlardı. Tedavi öncesi hastaların 10'nunda (%50) acil üriner inkontinans, 10'nunda (%50) ise mikst üriner inkontinans mevcuttu. Hastaların 15'inde(%75) pelvik organ prolapsusu vardı ve en sık olarak (%45) sistorektosel saptandı. POP saptanan hastaların 14'ünde (%70) 2° prolapsus varken 1'inde (%5) 3° prolapsus vardı. 3° prolapsusu olan bu hastada anestezi ile ilgili sebeplerden dolayı öncesinde Lefort Kolpokleizis+ Perineoplasti yapılmıştı, vaginal histerektomi yapılamamıştı. İntravezikal Onabotulinum toksin A 2 enjeksiyonu öncesinde, hepsine; davranışsal tedavi, mesane eğitimi verilip, sıvı regülasyonu öğretilmişti. Hastaların 5'i (%25) pelvik taban kas egzersizi yapmamıştı. Hastaların yalnızca 1'i (%5) dar açılı glokom nedeniyle oral antimuskarinik ilaç kullanmamıştı. Hastaların tedavi öncesi 10 'u (%50) kombine ilaç tedavisi almıştı. Tedavi öncesi 24 saatlik ped testi ortalama değeri 306 ± 605 gr idi. Hastaların tümünde işlem başarıyla, komplikasyonsuz gerçekleştirildi. Tüm hastalara 100 Ü Onabotulinum toksin A 20 noktaya uygulandı; trigona enjeksiyon yapılmadı. Hiçbir hastada postoperatif dönemde üriner retansiyon ve kateterizasyon ihtiyacı gelişmedi. 20 hastaların 5'inde (%25) tekrar intravezikal Onabotulinum toksin A enjeksiyonu yapıldı. Bu 5 hastanın 2'sine (%10) üç kez, 3'üne (%15) de iki kez tekrar intravezikal Onabotulinum toksin A enjeksiyonu yapıldı. Bu hastalara İntravezikal Onabotulinum toksin A enjeksiyonu en erken 10 ay en geç ise 2 yıl arayla tekrarlanmıştı. Hastalar en az 6 ayı şikayetsiz geçirmişlerdi. Tedavi öncesi ve sonrası yapılan üriner günlük değerlendirmesinde; diüretik sıvı alımı ve inkontinans sayısında anlamlı azalma izlendi. Tedavi öncesi ve sonrası üroflowmetri parametrelerinden maksimum idrar akım hızında anlamlı azalma izlendi. Tedavi öncesi ve sonrası yapılan King Sağlık Anketi değerlendirmesinde kişiler arası ilişkiler dışında tüm skorlarda anlamlı azalma izlendi. Tedavi öncesi ve sonrası Tedavi öncesi ve sonrası Kadın Cinsel Sağlık Anketi (FSFI) değerlendirildiğinde anlamlı bir değişiklik olmadığı izlendi. Ancak diğer yaşam kalite anketleri olan UDI-6, IIQ-7, ICIQ-FLUTS ve PISQ-12'de anlamlı bir azalma olduğunu ve yaşam kalitesinde olumlu değişim olduğunu izlendi. Sonuç: İntravezikal Onabotulinum toksin A uygulaması, tedaviye dirençli AAM sendromunda günlük idrar kaçırma sayılarında azalmaya neden olarak üriner semptomlarda ve hayat kalitesinde düzelme sağlamaktadır. Tekrar enjeksiyonlar gerekebilir ve komplikasyon olmadan uygulanabilir. İntravezikal Onabotulinum toksin A enjeksiyonu idrar akım hızını azaltmaktadır; boşaltım fonksiyonları ileri derecede etkilenen hastalarda üriner retansiyon ve kateterizasyon ihtiyacı gelişebilir. Anahtar Kelimeler: Aşırı aktif mesane; Onabotulinum toksin A, Üriner inkontinans