Direniş ekseni temelinde İran'ın ontolojik güvenlik arayışı

Bu çalışmada İran İslam Cumhuriyeti'nin Direniş Ekseni politikasında neden ısrarcı olduğu sorusuna yanıt aranmıştır. Direniş Ekseni, İran İslam Cumhuriyeti için temel ve belirleyici paradigma olup İslam Cumhuriyeti'nin iç ve dış politika yönelimlerini anlamanın yolu Direniş Ekseni'nin gerçek doğasını kavramaktan geçmektedir. Direniş Ekseni'ni ele alan çalışmalar genellikle maddi olgulara ya da ideolojik-düşünsel faktörlere yer vermiştir. Bu çalışmada ise ontolojik güvenlik yaklaşımı üzerinden Direniş Ekseni'nin doğasına ilişkin geleneksel yaklaşımların ötesinde bir perspektif sunulması amaçlanmıştır. Bu minvalde İslam Cumhuriyeti'nin Direniş Ekseni politikasında fiziksel güvenlik arayışı ve ideolojik saiklerin yanı sıra ontolojik güvenlik arayışının önemli bir yer tuttuğu ileri sürülmüştür. Nitekim İran'ın Direniş Ekseni politikasında kimliksel kaygıları aşma, biyografik anlatıları ve temel rutinleri oluşturma, meşruiyet sağlama ve duygusal yükümlülükleri yerine getirme gibi amaçlar önemli rol oynamaktadır. Buna karşın çalışmada detaylı bir şekilde gösterildiği üzere Direniş Ekseni İran'ın kapasitesini aşan ve kolaylıkla telafi edemeyeceği maliyetleri beraberinde getirmiştir. Bu anlamda Direniş Ekseni politikasını İran için stratejik ve sürdürülebilir bir politika çıktısından ziyade katı bir rutin kalıbı olarak görmek daha doğru olacaktır. İran'ın tüm maliyetlerine rağmen Direniş paradigmasını sürdürmesinde ise ontolojik güvenlik arayışı ve Direniş Ekseni'ne atfettiği varoluşsal anlam belirgin rol oynamaktadır. Çalışmada metodolojik olarak ise belge ve söylem analizi yöntemleri benimsenmiş ve çoğunluğu nitel olmak üzere nicel ve nitel verilerden yararlanılmıştır.