Distinktive Merkmale der Segmentale Phoneme im Deutschen und im Türkischen (Eine kontrastive arbeit)

ÖZET Ponoloji Dilbilimin "bir dalı olarak, fonemlerle ve fonemlerin anlam ayırt edici özellikleriyle ilgilenir. Dilin temel birimi fonemler olmayıp, anlam ayırt edici özellikleridir. Fonemler dil sistemi içerisinde anlam farkı yaratan fonksiyonlara sahip olan en küçük ses birimleridir ve birbirlerine zıtlık içerisindedirler,. Dili bilinçli olarak öğrenmek işin bu dilin anlam ayırt edici özelliklerini tanımak gerekir. Bu özellikler fonemin tahlilinde ortaya çıkar. Birinci bölüm jakobsmn ve Halle' nin teorilerini kapsamaktadır. Amaç, önemli kavramları tarif etmek ve ayırt edici özellikleri belirtmektir. Jakobsan ve Halle tüm dillerin fonksiyonel ses değerlerini tarif edebilecek on iki anlam ayırt edici özellikler tesbit etmişlerdir. Her fonem, özelliğe sahip olup olmamasına göre sınıflandırılabilinir. Jakobson ve Halle' nin modelinin iki amacı vardır, a) Genel olarak kullanılabilirlik b)Ekonomiklik İkinci bölüm ise, Chomsky ve Halle'nin teorilerini içermektedir. Chomsky ve Halle'nin anlam ayırt edici özellikleri modelini Meinhold ve Stock' un "Phonologie der âeutschen Gegenwartssprache" onbirinci baskıda 1982 kitabından açıklamaya çalıştım. Üçüncü ve dördüncü bölümde 9 almanca ve türkçenin seslerini inceledim. Ana düşünca şudur: Her dilsel sese özel bir oluşum yeri olduğuna göre tüm olası dilsel seslerin yekünü tüm muhtemel oluşum yerleriyle tarifi mümkümdür. (Mayerthaler (1974), s.497 Başlangıç noktası her konuşmacının konuşmadan önceki konuşma organlarının aldığı "neutral durumdur". Sonuçta alman ve türk dilinin her iki özellik matrisini birbiriyle karşılaştırdım. UMUT GÜRBÜZ