Divan edebiyatında su imgesi ve muhtelif tezahürleri (Yunus Emre, Fuzuli, Nabi ve Şeyh Galib örneği)

Bu çalışmada farklı yüzyıllarda yaşamış mühim şahsiyetlerin adından çokça söz edilen eserlerinde su ve suya dair yer verdikleri imgeler konu edilmektedir. Suyu ve suyun muhtelif tezahürlerini irdelemek amacıyla XIII. yüzyıldan Yunus Emre; XVI. yüzyıldan Fuzuli; XVII. yüzyıldan Nabi; divan edebiyatının gerilemeye yüz tuttuğu bir dönemde farklı mazmunlarla adından söz ettiren XVIII. yüzyıl şairlerinden Şeyh Galib seçilmiştir. Böylece dinî tasavvufi, klasik, hikemi ve sebk-i hindiden birer örnek temel alınmıştır. Çalışmanın giriş kısmında mitoloji, din, mimari ve sanatta ayrıca Türk edebiyatı ve ona etki etmiş Arapça-Farsça gibi dillerin edebiyatlarında suyun nasıl ele alındığına temas edilmiştir. Su ve suya dair her unsurun değerlendirildiği (yağmur, bulut, çiğ tanesi, deniz vb…) ibareler mahiyetlerine göre katagorize edilmiştir. Birinci bölümde dinî ve tasavvufi unsurların, ikinci bölümde insan başlığı altında sevgili, âşık, rakip, padişah ve köle gibi bazı tiplerin, üçüncü bölümde tabiat ve yaşantıya dair unsurların su ve muhtelif tezahürleriyle nasıl ilişkilendirildiği irdelenmeye çalışılmıştır. Dördüncü bölümde suyun diğer unsurlarla münasebeti yer almaktadır. Bu başlık altında suyun soyut bazı kavramlar, yazıya dair bazı kavramlar ve ses/musiki ile olan ilişkisine değinilmiştir. Ayrıca su yapılarına yer verilmiştir. Son olarak şairlerin suyu konu ettikleri deyimler ve atasözleriyle su ile yapılan geleneksel uygulamalara nasıl yer verdiklerine değinilmiştir. Anahtar Kelimeler: Divan şiiri, su imgesi, edebiyat.