Diyabet modeli oluşturulan INS-1E pankreas beta hücrelerinde neoeriositrinin koruyucu etkisinin araştırılması

Diyabet günümüzde çok yaygın görülen ve görülme sıklığı giderek artan metabolik bir hastalıktır. Diyabette ilaç kullanımının yanı sıra alternatif olarak bitkisel kökenli antidiyabetik özellik taşıyan ürünler de kullanılmaktadır. Flavonoidlerin çeşitli türlerinin antiinflamatuvar, antioksidan, antidiyabetik gibi fitoterapötik etkileri bilinmektedir. Pankreas beta hücre hasarı tip-2 diyabet hastalığında önemli bir etkendir. Tip-2 diyabette oluşan hasarın sebebi tam olarak bilinmemekle birlikte en büyük sebebin oksidatif stres olduğu bildirilmektedir. Flavonoidlerin antioksidan etkileri bilinmekle birlikte neoeriositrin flavonoidi hakkında fazla bilgi bulunmamaktadır. Neoeriositrin, birçok Citrus türünü içeren bazı bitkilerin meyve özütlerinde ve meyve sularında bulunan bir flavonoiddir. Tez çalışmasında streptozotosin (STZ) uygulamasıyla diyabet modeli oluşturulan INS-1E pankreas ß hücre hattında neoeriositrinin (0,25 µM, 0,5 µM ve 1 µM konsantrasyonlarda) antioksidan ve antidiyabetik etkisi araştırılmıştır. Çalışmada kristal viyole, tripan mavisi ve akridin oranj/propidyum iyodit hücre canlılık testleri ve oksidatif stres değerlendirmesi için ROS (reaktif oksijen türleri) ve malondialdehit (MDA) ölçümleri yapılmıştır. Ayrıca, glukoz miktarına bağlı olarak INS-1E hücrelerinin insülin cevabına neoeriositrinin etkisi de belirlenmiştir. Pozitif kontrol olarak antidiyabetik ve antioksidan etkisi bilinen N-asetil L-sistein (NAC) kullanılmıştır. Sonuç olarak neoeriositrinin konsantrasyona bağlı olarak hücre canlılığını arttırdığı tespit edilmiştir. Diğer yandan neoeriositrinin konsantrasyonuna bağlı olarak MDA ve ROS miktarlarını azalttığı tespit edilmiştir. Glukoz uyarımlı insülin testi sonuçlarımız, neoeriositrinin glukoz miktarına bağlı olarak INS-1E hücrelerinin insülin cevabında bir artışa neden olduğunu göstermiştir, ancak bu artış istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Sonuç olarak, çalışmadan elde edilen bulgularımız neoeriositrinin pankreas beta hücrelerindeki oksidatif hasara karşı koruyucu olabileceği ve diyabet için yeni bir aday ajan olabileceğini düşündürmektedir. Anahtar Kelimeler: Diyabet modelleme, flavonoid, koruyucu etki, neoeriositrin, oksidatif stres, INS-1E pankreatik beta hücre hattı