Diyabet tanısı sonrası bireylerin sigara/tütün kullanma davranışları ve etkileyen faktörlerin incelenmesi

Çalışma diyabetli bireylerde diyabet tanısı konduktan sonra sigara/tütün kullanma davranışları ve bu davranışları etkileyen faktörlerin incelenmesi amacı ile tanımlayıcı ve kesitsel olarak planlandı. Çalışmanın örneklemini diyabet tanısı konduğunda sigara/tütün kullanmakta olan, 20 yaş ve üzerindeki Tip 2 diyabetli bireyler oluşturdu (n=150). Verilerin toplanmasında araştırmacı tarafından oluşturulan anket formu ve Fagerström Nikotin Bağımlılık Ölçeği kullanıldı. Veriler SPSS-22 programında, % 95 güven aralığında, %5 anlamlılık düzeyinde analiz edildi. Olguların sigaraya başlama yaş ortalamasının 18,15±5,2 yıl olduğu belirlendi (minimum-maksimum: 6-34 yaş). Tanıdan sonra olguların %33,3'üne sigara kullanıp kullanmadıklarının sorulmadığı, % 89,3'ünün sigaranın zararları konusunda herhangi bir eğitim almadığı saptandı. Diyabet tanısı koyulduktan sonra olguların %44,6'sinin sigara kullanmayı bıraktığı, %19,3'sinin miktarını azalttığı, %36'sının ise aynı şekilde sigara kullanmaya devam ettiği belirlendi. Bir günde tüketilen sigara adedi ortalamasının tanıdan sonra sigarayı bırakan bireylerde (26.42±16.82 adet), sigara kullanma miktarını azaltan (24.10±15.55 adet) ve kullandığı sigara miktarını değiştirmeyen (19.52±9.94 adet) bireylere göre anlamlı düzeyde fazla olduğu saptandı (p=0,03). Sigara kullanma alışkanlığını değiştirmeyen bireylerde pasif içicilik oranının diğer gruplara göre fazla olduğu belirlendi (p>0,001). Profesyonel yardım almanın sigara bırakmayı anlamlı olarak etkilemediği saptanırken, tüm olgularda sigara bırakma konusunda profesyonel yardım alma oranının oldukça düşük olduğu belirlendi (%8,6). Diyabetli olguların hekim ve hemşire tarafından sigara kullanma konusunda değerlendirilme ve profesyonel yardıma yönlendirilme oranlarının oldukça düşük olduğu, tanıdan sonra büyük bir bölümünün sigara kullanmaya devam ettiği ve sigaranın zararları konusunda yeterince eğitim almadıkları belirlendi. Diyabetli bireylerde rutin bakım ve izlemin bir öğesi olarak sigara kullanımı değerlendirilmeli, sigara bırakma danışmanlığı verilmeli ve hem diyabetliler hem de sağlık çalışanları bu konuda bilinçlendirilmelidir.