Diyabetik ayak ülseri olan hastalarda beslenme kalitesi ve antropometrik ölçümlerinin yaşam kalitesi ile ilişkisinin değerlendirilmesi

Bu araştırma diyabetik ayak ülseri (DAÜ) tanısı ile tedavi alan olgularda beslenme durumunu değerlendirmek ve beslenme tedavisinin önceliğinin DAÜ'nde birincil korumadaki önemine katkı sağlamak amacıyla yürütülmüştür. Araştırmaya Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastaneleri Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları polikliniğine başvuran 34 diyabetik ayak ülserli (çalışma grubu), 34 Tip 2 diabetes mellitus (DM) (çalışma grubu) ve 36 sağlıklı yetişkin (kontrol grubu) katılmıştır. Katılımcıların sosyodemografik özellikleri, besin tüketim durumları, antropometrik ölçümleri, biyokimyasal bulguları araştırmacı tarafından yüz yüze ve/veya telefon görüşmesi ile kaydedilmiştir. Katılımcıların günlük enerji ve besin öğeleri alımları hesaplanmış, Sağlıklı Yeme İndeksi-2015 (HEI-2015) skorları değerlendirilmiş ve DAÜ grubuna Diyabetik Ayak Ülseri Ölçeği-Kısa Formu (DFS-SF) ölçeği uygulanmıştır. Katılımcıların sosyodemografik özelliklerinden sağlıklı grubun yaş ortalaması diğer gruplara göre anlamlı olarak düşük olduğu saptanmıştır (p=0,000). DAÜ grubunda ortalama DAÜ süresi 5,1 ay iken Tip 2 DM süresi ortalamasının DM grubuna göre daha uzun olduğu belirlenmiştir (p=0,012). DAÜ (%52,9) ve DM (%58,8) grubunda obez bireylerin oranının daha fazla olduğu belirlenmiştir. Açlık kan şekeri (AKŞ) ve HbA1c düzeyi ortalaması DAÜ ve DM grubunda sağlıklı gruba göre yüksek olduğu belirlenmiştir (p<0,05). DAÜ ve DM grubunun HEI-2015 skoru ortalamaları sağlıklı gruba göre anlamlı olarak düşük olduğu belirlenmiştir (p=0,010). DAÜ grubunun DFS-SF puanı ortalamasına 35,0±15,1 olarak saptanmış ve düşük yaşam kalitesi ile ilişkilendirilmiştir. DAÜ ve DM gruplarında antropometrik ölçümler, enerji ve makro besin öğeleri alımı arasında anlamlı korelasyon saptanmamıştır (p>0,05). DAÜ ve DM gruplarında Tip 2 DM süresi 15 yıl ve üzerinde olan bireylerde DAÜ görülme riskinin 15 yıldan daha az süredir Tip 2 DM olan bireylere göre 7,4 kat daha fazla olduğu belirlenmiştir. Araştırma sonucunda Tip 2 DM'in görülme sıklığının azalması için yapılan beslenmeye yönelik uygulamalar ile DAÜ görülme sıklığının da azalabileceği düşünülmüştür. Bu nedenle Tip 2 DM ve komplikasyonlarını önlemek için beslenme tedavisinin önemi ile ilgili farkındalık oluşturulmalı ve bu konuda daha geniş çaplı araştırmalara yer verilmelidir. Anahtar Kelimeler: Diyabetik Ayak Ülseri, Beslenme Kalitesi, Antropometrik Ölçümler, DFS-SF Puanı, Yaşam Kalitesi