Diyabetik ve non-diyabetik hastalarda kolon polipektomi materyallerinin histopatolojik açıdan retrospektif değerlendirilmesi

Diyabetik ve Non-Diyabetik Hastalarda Kolon Polipektomi Materyallerinin Histopatolojik Açıdan Retrospektif Değerlendirilmesi Amaç: Diyabetes mellitus (DM), kolorektal karsinogenez sürecinde rol oynadığı düşünülen metabolik, inflamatuvar ve epigenetik mekanizmalarla ilişkilendirilmektedir. Bu çalışmada, diyabetik ve non-diyabetik hastalarda kolorektal poliplerin histopatolojik özelliklerinin karşılaştırılması ve diyabetin ileri histoloji ile olası ilişkisinin değerlendirilmesi amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Ocak 2020 – Aralık 2024 tarihleri arasında Celal Bayar Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Endoskopi Ünitesi'nde kolonoskopi uygulanmış ve polipektomi materyali histopatolojik olarak değerlendirilen 828 hasta retrospektif olarak incelendi. Hastalar diyabet varlığına göre iki gruba ayrıldı. Villöz komponent, displazi varlığı, polip lokalizasyonu ve HbA1c düzeyi gibi değişkenler karşılaştırıldı. Bulgular: Diyabetik hastalarda villöz komponent içeren adenomların oranı non-diyabetiklere göre anlamlı olarak daha yüksek bulundu. Poliplerin sağ kolon yerleşimi diyabetiklerde daha sık saptandı. HbA1c düzeyi ile ileri histoloji arasında anlamlı fark izlenmedi. Bununla birlikte, diyabetik hastalarda yetersiz bağırsak hazırlığı oranı belirgin olarak daha fazlaydı. Bu bulgular, diyabetin kolonik epitelde proliferasyonu artıran ve apoptozu baskılayan biyolojik mekanizmalar aracılığıyla kolorektal neoplazi riskini etkileyebileceğini desteklemektedir. Sonuç: Diyabetik bireylerde villöz komponent içeren ve sağ kolon yerleşimli adenomların daha sık görülmesi, bu hasta grubunun kolorektal neoplazi gelişimi açısından daha yüksek risk taşıyabileceğini göstermektedir. Diyabetin insülin/IGF-1 ekseninde yarattığı hücresel proliferasyon artışı, inflamatuvar yanıtın kronikleşmesi ve mikrobiyal çeşitlilikteki bozulma gibi mekanizmalar bu ilişkiyi destekler niteliktedir. Bu bulgular, kolorektal karsinogenez sürecinde diyabetin yalnızca metabolik bir durum değil, aynı zamanda epigenetik ve mikrobiyal faktörlerle etkileşen kompleks bir risk belirleyicisi olabileceğini düşündürmektedir. Bu nedenle, diyabetik bireylerin kolonoskopi taramalarında özellikle sağ kolon segmentinin dikkatle değerlendirilmesi, hazırlık protokollerinin bireyselleştirilmesi ve villöz komponent içeren lezyonların histopatolojik takibinin titizlikle yapılması önerilir. Ayrıca, diyabet süresi, glisemik kontrol düzeyi, kullanılan tedavi ajanları ve eşlik eden metabolik faktörlerin polip histolojisi üzerindeki etkilerini araştıran çok merkezli, prospektif çalışmalarla bu ilişkinin biyolojik temellerinin daha net aydınlatılması gerekmektedir. Anahtar Kelimeler: Diyabetes Mellitus, Kolorektal Polip, Villöz Adenom, HbA1c, İleri Histoloji