Diyalektik davranış terapisi grup beceri eğitiminin ebeveynlerin psikolojik belirti ve aile içi ilişkilerine etkisi

Bu araştırmanın birincil amacı Diyalektik Davranış Terapisi Beceri Eğitiminin (DDT-BE) okul öncesi dönem çocuğu olan ebeveynlerin anne baba stresine etkisinin Bilişsel Davranışçı Temelli Psikoeğitim (BD-P) ve bekleme grubuna kıyasla incelenmesidir. İkincil olarak ise DDT-BE'nin ebeveynlerin ebeveyn tükenmişliği, çocuk ana baba ilişkisi, duygu düzenleme güçlüğü, bilinçli farkındalık, depresyon-anksiyete-stres ve koronavirüs anksiyetesine etkisini BD-P ve bekleme grubuna kıyasla incelemek hedeflenmiştir. Bu amaçla, çalışmaya katılımcı olmak için başvuran ve ebeveyn stresi kesim noktasının üzerinde olan 52 kadın 12 haftalık Çevrimiçi DDT Beceri Eğitimi (DDT-BE), 12 haftalık Çevrimiçi BD-P ya da Bekleme Grubu olmak üzere üç gruba seçkisiz bir şekilde atanmıştır. Katılımcıların yaşları 27 ile 41 arasındadır. Bilinçli farkındalık, kişilerarası etkililik, duygu düzenleme ve stres toleransı modüllerini içeren DDT-BE'nin her bir oturumu 120 dakika sürmüştür. Her bir oturumu 60 dakika süren BD-P ise okul öncesi dönem çocuklarının gelişimsel özellikleri, duygu-düşünce-davranış üçgeni, ebeveyn stilleri, problem çözme gibi konulara değinmiştir. Çalışmada veri toplama araçları olarak Demografik Bilgi Formu, DSM-5 Birinci Düzey Kesitsel Belirti Ölçeği- Erişkin Formu, Anne Baba Stres Ölçeği, Ebeveyn Tükenmişlik Değerlendirilmesi, Çocuk Anababa İlişki Ölçeği, Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği Kısa Form, Bilinçli Farkındalık Ölçeği, Depresyon-Anksiyete-Stres Ölçeği Kısa Formu ve Koronavirüs Anksiyete Ölçeği kullanılmıştır. Tüm katılımcılardan paralel zamanlarda uygulama öncesi ön test, uygulama bitiminde son test, uygulamanın bitiminden iki ay sonra ise izlem ölçümleri alınmıştır. Araştırmanın verileri Tekrarlı Ölçümler için İki Yönlü ANOVA ile analiz edilmiştir. Çalışmanın sonucunda DDT-BE katılımcılarının anne baba stresi, ebeveyn tükenmişliği, depresyon, stres puanlarında anlamlı derecede azalış; bilinçli farkındalık puanlarında ise anlamlı derecede artış bulunmuştur. Çocuk ana baba ilişkisi, anksiyete ve koronavirüs anksiyetesi puanları için grup ve ölçüm etkileşimlerinin anlamlı olmadığı ancak ölçüm değerlerinin anlamlı olduğu bulunmuştur. DDT-BE sonuçları BD-P ve bekleme grubuyla karşılaştırılarak incelendiğinde ise bekleme grubu için tüm değişkenlerde anlamlı bir fark bulunamadığı, BD-P için ise anne baba stresi, ebeveyn tükenmişliği ve depresyon değişkenlerinde anlamlı fark bulunduğu, ancak bu farkın DDT-BE'den istatistiksel olarak daha zayıf olduğu görülmüştür. Bulgular literatür ışığında tartışılmıştır.