Diyaliz hastası taşıma hizmetlerinde elektrikli araç rotalama

Günümüzde sağlık sektöründe hasta taşımacılığı, yaşlı nüfusun artması ve buna paralel kronik rahatsızlıkların yaygınlaşması ve evde bakım hizmetlerine olan talebin artmasıyla birlikte, etkin plan ve sistematik yapı gerektiren bir konu haline gelmiştir. Hastalık çeşitlerine göre hastaların ihtiyaç ve taleplerinde özellikle, düzenli tedavi olması gereken ve tedavi süresince evlerinden sağlık kuruluşlarına ve sağlık kuruluşlarından evlerine zamanında ulaşım hizmeti sağlanması operasyonel katkılar ve hizmet kalitesi bakımından önem arz etmektedir. Günümüzde özellikle yaşlı nüfusun talebiyle birlikte gelişen ihtiyaç doğrultusunda, hasta taşıma süreçleri şehir içi taşımacılıkta önemli avantajlar sunan elektrikli araçlar ile yerine getirilebilir. Çalışma, hastaneden evlere, evlerden hastaneye hastaların taşınmasında daha düşük maliyetlerle taşıma imkânı sunan elektrikli araçların kullanım önerisiyle rota optimizasyonu sunmaktadır. Bu çalışma kapsamında, hasta talep ve ihtiyaçları gözetilerek öncelikle sağlık sektöründe hasta taşımacılığına yönelik diyaliz hastalarının taşınması senaryosu ele alınmıştır. Çalışmada, hasta taleplerini karşılayacak şekilde, araç kapasite ve şarj-batarya kısıtı yanında hastaların farklı zaman penceresi kısıtları dikkate alınarak rota planlaması amaçlanmıştır. Bu amaçla, problem için sunulan matematiksel model küçük boyutlu problemler için GAMS (General Algebraic Modeling System) yazılımının CPLEX çözücüsü ile çözülmüştür. Elektrikli aracın kat ettiği toplam mesafenin en küçüklenmesi amacı doğrultusunda elde edilen sonuçlar, önerilen metasezgisel sonuçları ile kıyaslanmıştır. Yirmi hasta içeren problemin matematiksel model ile çözüm süresinin makul olmadığı görülmüştür. Tavlama Benzetimi Algoritması ile elde edilen sonuçlar rota planlamasında önerilen algoritmanın kısa sürede iyi sonuçlar verdiğini göstermiştir.