Diyarbakır geleneksel konut mimarisinde morfolojik analiz: Geleneksel konutların güncel kullanımda değerlendirilmesi

ivDİYARBAKIR GELENEKSEL KONUT MİMARİSİNDE MORFOLOJİKANALİZ: GELENEKSEL KONUTLARIN GÜNCEL KULLANIMDADEĞERLENDİRİLMESİ(Doktora Tezi)Havva ÖzyılmazGAZİ ÜNİVERSİTESİFEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜOcak 2007ÖZETGünümüzde yok olma tehlikesi ile karşı karşıya kalmış birçok geleneksel evinve yerleşimin önemli sorunu sosyal yapıdaki değişim nedeniyle güncelkullanıma cevap verememesi ve fiziksel durumunun bozulmasıdır. Bu tezdesosyal yapıdaki değişim nedeniyle değişime uğrayan geleneksel Diyarbakırevlerinin yaşamış olduğu fiziksel bozulma mekân analizi yapılarak tespitedilmeye çalışılmıştır. Geçmişte evlerin içerdiği zengin mekânlar, günümüzdedeğişen sosyal ve mekânsal yapı ile değişime uğramıştır. Günümüzde gelenekselevler kullanıcıların mekânsal ve sosyal ihtiyaçlarına cevap verememektedir.Evlerde ya eksik mekânlar vardır ya da mekânlar atıl duruma gelmiştir.Değişen yaşam tarzları ve aile yapıları ile evlerin bölünüp satıldığı veya kirayaverildiği görülmektedir. Günümüzdeki kullanıcıların sosyal yapılarınınbelirlenmesi amacı ile incelenen evlerde anket çalışması ile görüşmeleryapılmıştır.Morfolojik analiz yöntemlerinden mekân sentaksı tekniğinin kullanıldığı buçalışmada öncelikle analiz geleneksel Diyarbakır evlerinin günümüze ulaşankısmı üzerinde uygulanmış, daha sonra günümüz kullanımındaki durumuanaliz edilmiş, değerlendirmeler yapılmıştır. Geleneksel ve güncel kullanımlarvkıyaslanarak karşılaştırmalar yapılmış, sonuçlar elde edilerek önerilersunulmuştur.Tezin giriş kısmını oluşturan 1. Bölümde problemin tanımı yapılmış, amaç,kapsam ve sınırlılıklarla ilgili bilgiler verilerek, yöntem sunulmuştur.2.Bölümde mekânsal kavramlar ve ev üzerine genel bilgiler verilmiştir.3.Bölümde mekân analizi yapılan çalışmada seçilen yöntem tüm açıklığıylaortaya konmuştur.4.Bölümde Diyarbakır kenti ve geleneksel Diyarbakır evleri ile ilgili bilgilerverilmiştir.5. Bölümde alan çalışmasında elde edilen bulgular ile geleneksel Diyarbakırevlerinin sosyal ve fiziksel yapıda değişiminin değerlendirildiği bölümdür.6. Bölüm, Mekân sentaksı analizinin Diyarbakır geleneksel evleri üzerindeuygulandığı ve değerlendirildiği bölümdür.7. Bölümde, çalışmanın analiz sonuçları ve anket sonuçları değerlendirmiş,hipotezler test edilmiş ve öneriler sunulmuştur.Bilim Kodu : 802.1.100Anahtar Kelimeler : Mekân sentaksı, değişim, kültür, geleneksel evler, gammaSayfa Adedi : 305Tez Yöneticisi : Prof. Dr. Sare Sahil