Diyarbakır'ın Bismil kırsalında kadınlar arası komşuluk ve akrabalık ilişkileri

Bu araştırma, Diyarbakır'ın Bismil kırsalında yaşayan Kürt kadınların komşuluk ve akrabalık ilişkileriyle yarattıkları sosyal ağlar üzerine bir alan araştırmasıdır. Kadınların sosyal statülerini analiz ederek sosyal ağları anlamaya çalışan araştırmada kadınlar arası ilişkiler ön plana çıkarılmıştır. ?Kapısız Köy? olarak isimlendirdiğim köyde aile tiplerinden geniş aile kavramı gözlemlendiği için ilişkiler birden fazla kadının aile içinde ve dışında aile terminojileri kullanılarak konumunu incelemiştir. Kadınların akrabalık ilişkilerinin dışında komşuluk ilişkileriyle oluşturdukları hane dışı sosyal ağlar araştırmanın diğer bir dalıdır. Tüm bu sosyal ağlar kadının köydeki konumunu tanımlamaya çalışmak amacıyla gözlemlenilmiş ve değerlendirilmiştir.Mayıs-Eylül 2006 tarihleri arasında yapılan beş aylık alan araştırmasının sonucu olan çalışmada katılımlı gözlem yöntemi sürdürülerek kadın iletişim ağları toplumsal cinsiyet rolleri üzerinden bir bakış açısıyla incelenmiştir. Alana çıkmadan önce hazırlanmış olan yapılandırılmış görüşme formları alanda bir ay süresince yapılan gözlem sonucunda tekrar düzenlenmiştir. Görüşmeler sırasında görüşmecilerin kayıt cihazı istememesi üzerine soruların cevapları not tutularak kaydedilmiştir. Toplam 124 kadınla yapılan görüşmelerde sadece beş adet ses kaydı yapılmıştır. Kadınların geçmiş ve günlük deneyimlerinin de kullanıldığı araştırmada, grup görüşmelerinden de faydalanılarak köy kadınlarının dünyasına bir ışık tutulmaya çalışılmıştır.Çalışma sonucu ortaya çıkan bulgular kadınların evlilik yoluyla katıldıkları ailede rollerinin belli aralıklarla değiştiği yolundadır. Genç bir kız evlenerek girdiği ailede önce gelin daha sonra çocuk doğurmasıyla birlikte geleceğin kaynanası konumuna geçmektedir. Belli bir kısır döngü içinde yer alan kadınlar gelin olarak hizmet eden, kaynana olarak hizmet edilen durumuna geçiş yaparak bu rollerinde hâkimiyet alanı olarak yeni bir alan açmaktadır. Bu statü geçişleri hem aile hem de hane dışında kadınların sosyal ilişkilerini etkilemekte ve sürekli olarak yeniden yapılandırmaktadır.Tüm bu sosyal ağlar kadınların yeni deneyimleriyle tekrar tekrar yapılanmakta, sistem nesiller arası sürmektedir.