Dizinsel müziğe giden yol

Bu çalışma, XX. yüzyılın müziğe getirdiği en önemli yenilik olan `diziselmüzik' yöntemini ve bu anlayışın kuramsal çerçevesini oluşturan `oniki perdetekniğini' incelemeyi amaçlamaktadır. `Yeni müzik' anlayışı içinde en ağırlıklıyeri tutan ve dizgesel olarak öğretilebilmesi nedeniyle, etki alanı oldukçagenişleyen oniki perde tekniği, özellikle yaratıcısı Arnold Schönberg (1874-1951)ve onun ardılları Anton Webern (1883-1945) ile Alban Berg (1885-1935)'ineserleri üzerinden incelenmeye çalışılmıştır.Tarihsel süreç içinde dizisel müziği hazırlayan koşulların çözümlemesi,çalışmada önemli bir yer tutmaktadır. Bu nedenle, XX. yüzyıldan çok dahagerilere bakmak, kaçınılmaz olmuştur. Bu kapsamda, çalışmaya, `müziksanatının felsefesel ve teknik açılardan incelenmesi' ile başlanmış, bu başlıkaltında, `müziğin yapısal öğeleri' ve `tonal çerçeve' kavramları ele alınmıştır.kinci Bölüm, `müziğin yirminci yüzyılda değişen parametreleri' konusunaayrılmıştır. Bu bağlamda, ezgi, ölçü, tını ve orkestralama ile ilgili olarakgerçekleşen yeni yaklaşımlar incelenmektedir. Aynı dönemde, bütün güzel sanatdalları gibi müziği de derinden etkileyen `izlenimcilik', `yeni-klasikçilik' ve`anlatımcılık' akımları ise bir sonraki bölümün konusunu oluşturmaktadır.Çalışmanın en önemli kısmı, `oniki perde tekniğinin esasları ve müziğegetirdiği yenilikler' başlıklı dördüncü bölümdür. Burada önce `atonallık'kavramı ele alınmış ve `dizi'nin kullanılması ile ilgili ayrıntılar belirtilmiştir.Ardından gelen ve `yatay yazı tekniğine dönüş' ile `biçimde yenilikler'başlıklarını taşıyan iki alt bölüm, oniki perde tekniği kapsamında yenidengündeme gelen uygulama alanlarını ele almaktadır. `Dizi tekniğiningeliştirilmesi'ne ise özellikle A. Webern'in eserleri temel alınarak yaklaşılmıştır.Dördüncü bölümün, 1945 sonrasındaki genel görünüşü ve ülkemizde onikiperde tekniğini kullanan önemli bestecileri özetleyen iki paragraflasonlandırılması uygun görülmüştür.