Doğal taşların ve sentetiklerinin karakteristik ve optik özelliklerinin incelenmesi

Bu çalışmada, Türkiye'deki doğal kaynaklardan çıkarılan jadeit [NaAl(Si2O6)], ametist (SiO2) ve dumanlı kuvars (SiO2) minerallerinin optik ve yapısal özellikleri, lüminesans, Raman, ICP-AES (İndüklenmiş Eşleşmiş Plazma- atomik emisyon spektroskopisi), XRF (X-ışını Fluoresans Spektrumu) ve ESEM (Çevresel Taramalı Elektron Mikroskobu) teknikleri yardımıyla incelenmiştir. Seçilen mineraller silikat grubu mineraller olup aynı zamanda değerli süstaşı malzemelerindendir. Jadeit örneği için katodolüminesans (CL) tekniği kullanılarak yeşilden kırmızıya geniş bir lüminesans bandı gözlenmiştir. Aynı örnek üzerindeki farklı bölgeleri inceleyebilmek için CL ve Enerji Dağınım Spektroskopisi (EDS) verilerinden faydalanılmış ve sonuçlar aynı örnek üzerinde elde edilen yedi farklı morfolojiye göre değerlendirilmiştir.Na-jadeit ve K-jadeit'in 326 ve 565 nm deki spektral bandları için CL spektrumları karşılaştırılmış ve farklı jadeit içeriğine göre pik dalgaboylarındaki kaymalar ve farklı modülasyon frekansları için, CL bandlarındaki şiddet değişimleri incelenmiştir. Literatürdeki çalışmalardan jadeitin termal olarak analiz edildiği bilinmekle birlikte lüminesans özellikleriyle ilgili çalışmaya rastlanmamıştır. Bir ilk olmakla birlikte, şüphesiz bu çalışma jadeitin lüminesans özelliklerine de ışık tutacaktır.Ametist ve dumanlı kuvars örnekleri radyasyona (gama, beta ve nötron) maruz bırakılarak renk doygunlaştırma ve renk dönüştürmeye ilişkin çalışmalar yapılmıştır. Hem doğal hem de radyasyona ile oluşturulmuş renk merkezleri ve bunların oluşum mekanizmaları hakkında bilgi edinebilmek için radyolüminesans (RL) ve optik soğurma ölçümlerinden de yararlanılmıştır. Çalışmada kullanılan bu iki malzeme benzer renk mekanizmalarına sahip olduklarından, ölçümler aralarında karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Yine renk mekanizmalarını daha iyi anlayabilmek için benzer şekilde doğal ve sentetik renksiz kuvars örnekleri de kıyaslanmıştır.Böyle bir çalışma, seçilen minerallerin renk doygunluğu ve renk dönüşümlerinin sağlanması, doğal kaynaklarında terk edilmiş bu minerallerin değerlendirilmeleri ve ekonomiye kazandırılmaları açısından önemlidir.