Doğrulayıcı faktör analizi ve farklı veri setlerinde uygulanması

Bu tez çalışmasında bilimsel araştırmalarda çoğunlukla kullanılan faktör analizi tekniğinin bölümlerinden biri olarak adlandırılan ve genel olarak ölçeklerin geliştirilmesi yâda ölçeklerin başka bir dile uyarlamasında, araştırmacılar tarafından ortaya konan modellerin veya yapıların test edilmesi için kullanılmakta olan doğrulayıcı faktör analizi yöntemi kullanılarak yapılmıştır. Hayvancılık üretim alanından hâlihazırda artarak devam eden ve her gün oluşan verilerin irdelenmesi için elde edilen verilerden bir model oluşturularak bu modelin test edilmesi için faktör analizi tekniğinin bir kolu olan doğrulayıcı faktör analizi kullanılarak verilerin analizi sağlanmıştır. Bu analiz ile hayvancılıktan üretilen verilerin kullanılması sağlanmış ve araştırmalarda kullanımı sağlanmaya çalışılmıştır. Çalışmada kullanılan faktör analizi tekniği ile bunun bir alt bölümü olarak görülen doğrulayıcı faktör analizi tekniği açıklanmaya çalışılmıştır. Analizin yapılması için çok çeşitli yazılımlar kullanılabilmektedir. Çalışmada IBM SPSS ve IBM SPSS AMOS yazılımları bir bütün olarak analizlerde araştırmacıya kullanımda esnekliği sağladığı için bu yazılım kullanılmıştır. Çalışmada kalite olarak belirlenen faktöre etki eden beş gözlemlenen değişken, gözlemlenen değişkenleri oluşturan 322 baş büyükbaşa ait veriler atanarak kalite faktörünü tahmini için doğrulayıcı faktör analizinden elden edilen uyum indeks sonuçlarının mevcut uyum indeksleriyle karşılaştırılması yapılmıştır. Sürekli değişkenlerin oluşturduğu yapının analizleri sonucunda, Uyum iyiliği indeksi 0.988, ortalama hataların karakökü 7.792, χ^2/SD 2.402, düzeltilmiş uyum iyiliği indeksi 0.954, normlandırılmış uyum indeksi 0.991, karşılaştırmalı uyum indeksi 0.995, standardize edilmiş kalıntıların ortalama ortalama karekökü 0.066 değerleri elde edilmiştir. Sonuçların uygunluk indekslerine genel olarak uyum sağlayabildiği görülmüştür.