Doğu Akdeniz Bölgesi bağ alanlarında Botryosphaeria geriye doğru ölüm hastalığına neden olan türler, yaygınlıkları ve hastalığa karşı endofitik funguslarla mücadele olanaklarının araştırılması

Botryosphaeria geriye doğru ölüm hastalığı patojenleri bağcılıkta ciddi ekonomik kayıplara neden olabilmektedir. Hastalığa neden olan bu etmenlerin kontrolü için günümüzde etkili bir mücadele yöntemi yoktur. Bitkilerle beraber yaşayıp hastalığa neden olmayan ve endofit olarak adlandırılan bazı mikroorganizmalar bitki hastalıklarına karşı potansiyel biyolojik kontrol etmeni olarak kullanılabilmektedir. Bu çalışmada, Doğu Akdeniz Bölgesi'nde bulunan bağ alanlarında Botryosphaeriaceae türlerini ve yaygınlıklarını belirlemek, asmaları endofitik ve patojenik funguslar açısından incelemek, endofitik fungusların laboratuvar ve arazi koşullarında antagonistik potansiyelini araştırmak ve bunları farklı yöntemlerle bitkiye uygulayarak hastalık şiddetini azaltma potansiyellerini belirlemek amaçlanmıştır. 2021 yılı Eylül-Ekim aylarında toplam 100 bağ alanı incelenmiştir. İncelenen 100 bağın 72'sinde asma gövde hastalıklarıyla ilgili simptomlar gözlemlenmiş hastalığın yaygınlığı % 72, ortalama görülme sıklığı ise %1,1 bulunmuştur. Botryosphaeriaceae familyasına ait 8 farklı türde (Diplodia seriata, Diplodia olivarum, Neofusicoccum parvum, Neoscytalidium dimidiatum, Lasiodiplodia brasiliensis, Botryosphaeria dothidea, Neofusicoccum australe ve Dothiorella omnivora) toplam 42 izolat elde edilmiştir. Cardinal çeşidi dormant asmalarda patojenite çalışmaları gerçekleştirilmiştir. ikili kültür testleri ile endofitlerin etkinliği değerlendirilmiştir. Potansiyel endofitik funguslar, Penicillium fructuariae-cellae, Penicillium canescens, Aspergillus flavipes, Aspergillus allahabadii ve Trichoderma brevicompactum'un yara koruma performansları, D.seriata, D.olivarum, N.parvum, N.dimidiatum, L.brasiliensis, B.dothidea, N.australe ve D.omnivora'ya karşı sera koşullarında araştırılmıştır. T. brevicompactum en virülent patojen olan N. parvum'a karşı yara koruma denemelerinde %79 - %81,9 arasında değişen oranlarda etkili bulunmuştur. Ayrıca, P. fructuariae-cellae ve P. canescens`in N. parvum'a karşı, sırasıyla %78,8 ve %78,4 oranında yara koruma etkinliği bulunmuştur. T. brevicompactum, arazi denemelerinde N. parvum ve L. brasiliensis'e karşı sırasıyla %69,6 ve %71,8 arasında değişen oranlarda etkinlik göstermiştir. Bu çalışma, alternatif, umut vadeden endofitik fungus türlerinin asmalarda Botryosphaeria türlerine karşı biyolojik mücadele etmeni olarak kullanılabileceğini göstermektedir.