Doğu Akdeniz bölgesinde patlıcanda fusarium solgunluğu hastalığı (Fusarium oxysporum schlecht f. sp.melongenae matuo and ishigami)'nın yaygınlığı, etmenin moleküler karakterizasyonu ve bitkide hastalığa karşı dayanıklılığın uyarılması

ÖZDOKTORA TEZİDOĞU AKDENİZ BÖLGESİ'NDE PATLICANDA FUSARİUMSOLGUNLUĞU HASTALIĞI (Fusarium oxysporum Schlecht. f. sp. melongenaeMatuo and Ishigami)'NIN YAYGINLIĞI, ETMENİN MOLEKÜLERKARAKTERİZASYONU ve BİTKİDE HASTALIĞA KARŞIDAYANIKLILIĞIN UYARILMASIHacer Handan ALTINOKÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİFEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜBİTKİ KORUMA ANABİLİM DALIDanışman: Yard. Doç. Dr. Muharrem A. KAMBEROĞLUYıl: 2006, Sayfa: 141Jüri: Yard. Doç. Dr. Muharrem A. KAMBEROĞLUProf. Dr. Ali ERKILIÇProf. Dr. Abuzer SAĞIRProf. Dr. Saadettin BALOĞLUDoç. Dr. Mehmet E. GÜLDÜRDoğu Akdeniz Bölgesi'nde Fusarium solgunluk hastalığı (Fusarium oxysporum Schlecht. f. sp.melongenae Matuo and Ishigami), patlıcan yetiştiriciliği yapılan alanlarda ekonomik kayıplara nedenolan en önemli patojenlerden biridir. Bu çalışmada, Mersin ve Adana ili ve yörelerinde 2002 yılıNisan-Eylül ayları arasında, Fusarium solgunluk hastalığına neden olan patojenin yaygınlık oranı vehastalık şiddeti araştırılmıştır. Mersin ilinde sera ve tünellerde hastalık yaygınlığı ve şiddeti sırasıyla% 42.1 ve % 18.5, açık alanlarda ise, % 33.5 ve % 15.1 olarak saptanmıştır. Açıkta yetiştiriciliğinyaygın olduğu Adana ilinde ise hastalık yaygınlık oranı ve hastalık şiddeti sırasıyla % 33.2 ve % 16.4olarak saptanmıştır.Patlıcanda Fusarium solgunluğuna karşı dayanıklılığın uyarılması çalışmalarında ise,Acibenzolar-S-methyl (ASM) ve patlıcanda patojen olmayan Fusarium türünün (FOM) hastalıkgelişimine etkinlikleri saksı denemeleriyle belirlenmiştir. FOM uygulandıktan 72 saat sonra patojenuygulamasının, kontrole göre hastalık oluşumunu önlemede % 75.47, ASM uygulamasının ise,% 67.60 oranında etki gösterdiği saptanmıştır. ASM ve FOM uygulanan bu bitkilerde, lignifikasyonunyoğunluğunda ve dağılımında da farklılıklar belirlenmiştir. Patojene karşı bitki hücre duvarınıgüçlendiren lignin, Hipersensitif Reaksiyon (HR) göstererek ölmüş hücreler ile bu hücrelerin etrafındabulunan ksilem demetlerinde karakteristik olarak gözlenmiştir. Arazi denemelerinde, FOMuygulaması hastalığın önlenmesinde % 50.61, ASM uygulaması ise % 37.65 oranında etkili olmuştur.FOM uygulamasının hastalığın baskılanmasında ASM uygulamasından daha etkin olduğu, hem saksıhem de arazi denemeleriyle belirlenmiştir.Fusarium oxysporum f. sp. melongenae izolatlarının genetik yakınlıkları, RAPD-PCR yöntemiile belirlenmiştir. Amplifikasyon ürünleri agaroz jelde toplam 168 bant pozisyonu vermiş vebunlardan 14 bandın polimorfik olduğu gözlenmiştir. Popogene (versiyon 1.32) populasyon genetikanaliz programıyla oluşturulan dendrogramda 4 farklı RAPD grubu saptanmıştır.Anahtar Kelimeler: Survey, Fusarium Solgunluğu, Dayanıklılığın Uyarılması, RAPD-PCRI