Doğu Akdeniz jeopolitiğinde enerji denklemi bağlamında Türkiye-Libya ilişkileri üzerine bir analiz

Jeopolitik açıdan son derece kritik bir ehemmiyete haiz olan Doğu Akdeniz bölgesi, son yıllarda enerji rezervlerinin tespitiyle enerji jeopolitiğin kritik bir meselesine dönüşmüştür. Enerji, hali hazırda uluslararası arenada aktörlerin ihtiyaç duyduğu ve sahip olunması gerekli bir araçtır. Enerji jeopolitiği, enerji kaynaklarının kullanımı, üretimi ve dağıtımıyla ilgili siyasi, ekonomik etkenlerin etkileşimini incelemektedir. Bu bağlamda da enerji jeopolitiği, uluslararası sistemde aktörlerin ilişkilerini siyasi, ekonomik ve stratejik açıdan etkileyen önemli bir faktördür. Doğu Akdeniz bölgesinde, kıyıdaş olan aktörlerin yanı sıra kıyıdaş olmayan ve var olmaya çalışan uluslararası aktörler mevcuttur. Doğu Akdeniz bölgesindeki, rekabeti bir denkleme dönüştüren unsur ise bu çoklu aktörlerin varlığıdır. Doğu Akdeniz bölgesinin, şeridinde konumlanan devletler içinde özellikle en uzun kıyı sınıra haiz olan Türkiye, söz konusu denklemde saf dışı bırakılmaya çalışılmaktadır. Bölgede kıyısı bulunan ülkeler başta İsrail, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) ve Yunanistan'ın koalisyonu, bölgede söz hakkı bulunmayan aktörleri arkalarına alarak uluslararası hukuk kurallarına aykırı bir şekilde Türkiye karşıtı bir kamplaşma oluşturulmak istendiği görülmektedir. Türkiye, söz konusu kamplaşmaya karşılık olarak uluslararası hukuk kurallarına uygun bir şekilde kendi haklarını korumaya çalışmaktadır. Bu minvalde, Türkiye oluşturulan kamplaşmaya karşılık olarak Doğu Akdeniz bölgesinde mühim bir oyuncu ve tüm dengeleri değiştirebilecek güce sahip olan Libya ile ilişkiler geliştirmektedir. Doğu Akdeniz bölgesinde, enerji jeopolitiği açısından oldukça kıymetli bir aktör olan Libya, kendi içerisinde karışıklıklara sahiptir. Libya'nın kendi içerisindeki karışıklıklarına, uluslararası aktörler dahil olmuştur ve Libya'nın iç karışıklık çıkmazı süregelmektedir. Libya hem jeopolitik hem de enerji açısından uluslararası sistemde önem atfedilen bir ülkedir. Doğu Akdeniz enerji denkleminde Türkiye, Libya ile geliştirdiği ilişkiler aracılığıyla söz konusu denklem sonucu için tahmin edilen varsayımları boşa çıkarmıştır ve Doğu Akdeniz enerji jeopolitiğinde güçlü bir aktör olarak yerini almıştır.