Doğu Anadolu fay sistemi'nin kuzeydoğu bölümündeki travertenlerin neotektonik önemi

Tez kapsamında incelenen traverten depolanmaları, büyük bir makaslama zonu olan sol yanal doğrultu atımlı Doğu Anadolu Fay Sistemi'ni oluşturan segmentler ya da fay zonlarının aktivitesiyle ilişkili olarak genişlemeli alanlarda çökelmişlerdir. Traverten sahalarından Hacılar ve Elmalı, DAFS'nin Karlıova-Bingöl Segmenti; Baltaşı, Kılıçkaya ve Bağdere ise DAFS'nin en büyük segmenti olan Bingöl-Yarpuzlu Segmenti üzerinde gelişmişlerdir. Traverten depolanmaları morfolojik açıdan sınıflandırıldığında, Hacılar sahası, sırt tipi; Elmalı sahası, sırt tipi ve yatay tabakalı; Baltaşı, Kılıçkaya ve Bağdere sahaları ise fay önü travertenleridir. Traverten depolanmaları, haritada GB'dan KD'ya doğru Kılıçkaya, Bağdere, Baltaşı, Elmalı ve Hacılar şeklinde yeralırlar. Kılıçkaya sahası, bu dizilimin dışında tutulduğunda geriye kalan dört sahanın yaşları da, haritadaki konumları gibi GB'dan KD'ya doğru gençleşmektedir. Bu, travertenlerin oluşumun üzerinde bulunduğu kırığın çalışma dönemi içinde kaldığını ve çalışma aralığıyla uyumlu olduğunu gösterir. Sr değerleri, 16292 ppm ile Hacılar'da en yüksek, 52 ppm ile Bağlarbaşı'nda (Baltaşı) en düşüktür. En yüksek Fe ve Mg değerleri ise Baltaşı sahası travertenleri içindeki hidrotermal kökenli kalsit damarlarında bulunmuştur. Duraylı izotop değerleri de, traverten sahaları arasında belirgin farklılıklar göstermektedir. En yüksek δ13C değerleri, +7.7 ve +11.2 (‰ PDB) ile, Elmalı sahasındaki yamaç tipi örneklerden alınmıştır. Buna karşılık en düşük δ13C değerleri, Bağdere tufa sahasından alınan örneklere aittir. Traverten sahalarından 525.000 yıl ile 301 yıl arasında değişen U-Th yaşları elde edilmiştir. Bölgedeki doğrultu atım rejiminin başlangıcı, Geç Pliyosen olarak kabul edildiğine göre bu yaş verileri, en azından travertenlerin üzerinde bulundukları segmentlerin aktif oldukları dönemleri işaret eder. Anahtar Kelimeler: Traverten, Doğu Anadolu Fay Sistemi, Elazığ, Bingöl, Neotektonik, Traverten Tektoniği