Doğum öncesi bakım hizmetlerinin birinci basamak sağlık hizmetleri içerisinde çok boyutlu değerlendirilmesine yönelik ölçek geliştirilmesi

Amaç: Bu çalışmada Şanlıurfa ilinde, birinci basamak sağlık hizmet kuruluşlarında verilen doğum öncesi bakım hizmetlerinin çok boyutlu değerlendirilmesine yönelik bir ölçek geliştirilmesi ve katılımcıların çeşitli sosyodemografik özelliklerinin ölçek puanlarına etkisini değerlendirmek amaçlanmaktadır. Gereç ve Yöntem: Araştırma metodolojik tiptedir. Çalışma verileri Kasım 2023 - Aralık 2023 tarihleri arasında toplanmıştır. Çalışma verileri Eyyübiye Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Polikliniğinde yüz yüze görüşme yöntemiyle toplanmıştır. 100'er kişilik iki pilot çalışmanın ardından ana çalışma için 450 kişiye ulaşılmıştır. Geçerlilik ve güvenirlilik analizleri ile aday ölçeğin kullanılabilir olduğu anlaşılmıştır. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 25,34±4,86 olup, %27,6'sı önceki doğumlarında sağlık problemi yaşamış, %15,3'ünün 1 yaş altı ve %65,6'sının 5 yaş altı çocuğu vardır. Açıklayıcı faktör analizi sonucu 26 madde ve 5 alt boyuttan oluşan ölçeğin cronbach alfası 0,844 olarak tespit edilmiştir. Yapılan doğrulayıcı faktör analizi sonrası ölçekten alt boyut puanları ve toplam puan elde edilebileceği belirlenmiştir. Soru başına puan ortalamasına bakıldığında en düşük puan ortalaması eşgüdüm alt boyutunda (1,97±0,69), en yüksek puan ortalaması ise mahremiyet alt boyutunda (2,78±0,41) saptanmıştır. Sonuç: Bu çalışma ile doğum öncesi bakım hizmetlerinin birinci basamak sağlık hizmetleri içerisinde çok boyutlu değerlendirilmesine yönelik bir ölçek geliştirilmiştir. Yapılan analizlerle IX ölçeğin gebelerde birinci basamakta verilen doğum öncesi bakımı değerlendirmek amacıyla kullanılmasının uygun olacağı düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Çok boyutlu değerlendirme, birinci basamak, doğum öncesi bakım, ölçek geliştirme