Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesinde 2014 - 2019 yılları arasında doğan ve yenidoğan yoğun bakım ünitesinde izlenen geç preterm bebeklerdeki morbidite, mortalite ve ilişkili risk faktörlerinin belirlenmesi

Geç preterm tanımlaması 34+0/7 ve 36+6/7 haftalar arasında doğan bebekler için kullanılmaktadır. Geç preterm bebeklerin artan teknolojik olanaklar ve modern yaşamda değişen maternal faktörlere bağlı olarak toplam doğan bebekler arasındaki oranı giderek artmaktadır. Preterm bebeklere gereken dikkat verilirken bu bebeklerin term bebek gibi değerlendirilip gözardı edilmesi artan morbidite ve mortalite ile sonuçlanmaktadır. Bu ise özellikle ülkemiz gibi doğum sayılarının yüksek olduğu yerlerde sağlık sisteminde önemli bir yüke neden olmaktadır. Oysaki bu yük preterm bebeklerin aksine geç pretrm bebeklerde daha çok özen ve daha az maliyetle azaltılabilir. Bunun için bu bebeklerin erken doğmasına neden olan risk faktörlerinin ve doğum sonrası görülebilecek olası sorunların bilinmesi ve bunlara yönelik hem önleyici hem de tedavi edici önlemlerin alınması gerekmektedir. Bu çalışma ile amacımız; son beş yıllık sürede hastanemizde doğan bebekler arasında geç pretermlerin oranını belirlemek, bu bebeklerin antenatal risk faktörlerini saptamak ve doğumdan sonra bu bebeklerde hangi sorunların ne sıklıkta görüldüğünü ve hangi tedavileri gerektirdiklerini belirlemektir. Çalışmamıza Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesinde 2014 - 2019 yılları arasındaki 5 yıllık dönemde yatarak izlenen 34+0/7 ile 36+6/7 hafta arasında gestasyon yaşına sahip tüm bebekler dahil edildi. Bu kriterlere uyan toplam 432 bebekten 421'inin dosya kayıtlarına tam ulaşılabildi. Bu bebeklerden 283'ünün hastanemizde doğduğu, 149'unun ise sevk yoluyla kabul edildiği belirlendi. Aynı dönemde hastanemizdeki toplam doğum sayısına göre bakıldığında geç preterm doğum oranımızın % 11 (6545/283) olduğu görüldü. Aynı dönemde hastanemizde toplam 727 geç preterm bebek doğması nedeniyle bu bebeklerin % 38,9'unun hastane yatışı gerektirdiği tespit edildi (727/283). Maternal demografik özellikler değerlendirildiğinde; ortalama anne yaşı 30 idi ve annelerin sıklıkla ikinci gebelikleriydi. Çoğul gebelik oranı %12, yardımcı üreme yöntemleri kullanımı %4,4 idi. Antenatal steroid annelerin %4,7'sine uygulanmıştı. Preterm doğum açısından risk faktörü olabilecek morbiditelere bakıldığında sıklık sırasına göre; %15,9 ile gestasyonel hipertansif bozukluklar, %12,6 ile GDM, %10 ile hipotiroidi, %9,5 ile oligo-polihidramniyoz, %8,2 ile pPROM ve %5 ile plasental anomaliler görüldü. Bebeklerin demografik verileri değerlendirildiğinde; ortalama doğum ağırlığı 2544 ± 484 (min-max: 826-4280) gr idi. Tüm gestasyon haftası gruplarında AGA doğum oranı %70'in üzerindeydi. Doğumların %75'i C/S, %25'i spontan vajinal yol ile gerçekleşmişti. Erkek cinsiyet oranı %56 idi. Geç preterm bebeklerin en sık karşılaştıkları sorunlar; %47,5 ile hiperbilirubinemi, %33,7 ile respiratuar morbidite, %24.2 ile sepsis, %24 ile hipoglisemi, %15,4 ile gastroenterolojik morbidite, %9,7 ile kardiyak morbidite, %5 ile nörolojik morbidite, %2 ile CAKUT idi. Çalışmamız süresince hastalarımızda %2,4 (n=10) oranında mortalite izlenmiştir. Mortalite nedenlerine bakıldığında en sık gözlenen sebep üç vaka ile kardiyak nedenlerdi. Sonuç olarak geç preterm bebekler asla term bebekler gibi izlenmemeli, anne karnından başlayarak riskleri değerlendirilmeli, doğum odasından itibaren sık görülen morbiditeler yönünden yakın izlenerek hem önleyici tedbirler alınmalı hem de morbidite geliştiğinde uygun ve zamanında müdahele ile bu bebeklerdeki mortalite oranlarının azaltılması sağlanmalıdır.