Domateste topraksız yetiştiricilikte değişik substrat karışımlarının ve bitki kök bölgesi ısıtmasının bitki gelişimi, verim, erkencilik ve ürün kalitesine etkileri

öz Bu çalışma, substrat kültüründe yetiştirilen domatesler için uygun olabilecek substratların saptanması ve kök bölgesi ısıtmasının etkilerinin belirlenmesi amacıyla, Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü'nde, 1992-1994 yılları arasında yürütülmüştür. Bitkisel materyal olarak birinci yıl Galit 135 Fi, ikinci yıl Fantastic 144 Fi domates çeşidi kullanılmıştır. Substrat materyali olarak, deneme I 'de perlit, ponza ve karışım (1:1:1 oranlarında ponza+torf+mantar kompost atığı); deneme II 'de perlit, ponza, mantar kompost atığı ve perlit ile ponza'ya değişik oranlarda (% 25, 50, 75) mantar kompost atığı karıştırılarak hazırlanan karışımlar; deneme III 'te ise perlit, ponza ve karışımın yeni ve daha önce bir yıl yetiştiricilikte kullanılmış olanları denenmiştir. Kök bölgesi sıcaklığı, soğuk kış aylarında kontrole (ısıtılmayan) göre ortalama 2-5°C yükseltilebilmiştir. Araştırmadan aşağıdaki sonuçlar elde edilmiştir; 1. Substratlardaki kök bölgesi sıcaklığının ısıtılmayanlara göre 2-5°C yükseltilmesi çok önemli avantajlar sağlamamıştır. 2. Yerli substratlardan perlit ve ponza 'nm mantar kompost atığı ile ayrı ayrı 1:1 oranında karıştırıldığı zaman, perlit, ponza ve mantar kompost atığının tek başına kullanılmasına göre daha yüksek toplam verim ve kaliteli ürün alınmıştır. 3. Torba ve kanal kültürünün toplam verim ve ürün kalitesi yönünden birbirine benzer sonuçlar verdiği anlaşılmıştır. 4. Bir yıl kullanılmış perlit, ponza ve karışım (torf+mantar kompost atığı +ponza) ortamlarından yeni perlit, ponza ve karışım ortamları kadar ürün alınabileceği saptanmıştır. Kullanılmış ortamların yeniden yetiştiricilikte kullanılması halinde, özellikle fumigasyon veya sterizilasyon yapılması gerektiği anlaşılmıştır.