Döngüsel ekonomiye geçişte kaynak verimliliği ve AB örneği

Döngüsel ekonomi, ürünleri ve/veya materyalleri daha az tüketerek, daha az kaynak kullanarak ve çıkararak, üretim sürecinde daha fazla kullanımda tutmak suretiyle ömürlerini uzatarak, yeniden kullanım ve geri dönüşüm benzeri uygulamalar ile çevreye ve gezegene zarar vermeyecek bir ekonomik yapı oluşturmayı hedeflemektedir. Bu hedefe yönelik olarak ise döngüsel ekonomi modelinin temelinde kaynak verimliliği yer almaktadır. Kaynak verimliliği hedefinin gerçekleştirilmesi için ise bu modelde, atık oluşmamasına yönelik ürünler ve/veya materyaller yeniden tasarlanır ve oluşabilecek atıklar ise tekrar kullanıma sokularak yeniden üretime katılması sağlanır. Bu noktada, döngüsel ekonominin işleyişi için hayati önemi ortaya çıkan kaynak verimliliği üzerinde etkili sosyal ve ekonomik değişkenlerin belirlenmesi ve istatistiki analizlerle ortaya konulması gerekmektedir. Bu çerçevede, çalışmanın ampirik aşamasında, bağımlı değişken olarak kaynak verimliliği, bağımsız değişkenler olarak da ekonomik büyümeyi temsilen kişi başına düşen GSYİH, çevre vergilerinin GSYİH içindeki payı, Ar-Ge harcamalarının GSYİH içindeki payı, belediye atıklarının geri dönüşüm oranı, enerji verimliliği değişkenleri 26 AB ülke grubu açısından incelenmiştir. Çalışmada, veri seti yıllık olarak gözlenmiş olup, verilerin ulaşılabilirliğine bağlı olarak çalışma 2001 - 2019 dönemini kapsamıştır. Çalışmada yöntem olarak ülkeler ile ilgili modellemelerde sıkça kullanılan panel veri analizi kullanılmıştır. Çalışmada elde edilen sonuçlara göre, çevre vergileri, Ar-Ge harcamaları, belediye atıklarının geri dönüşümü ve enerji verimliliği değişkenlerine ait katsayıların anlamlı olduğu görülmüş, bu değişkenlerin kaynak verimliliği üzerinde pozitif yönlü etkileri bulunduğu tespit edilmiş, GSYİH değişkeninin ise anlamlı olmadığı gözlenmiştir.