Dördüncü dalga feminizm bağlamında İnstagram kadın hikayeleri ve dijital hikâye anlatıcılığının gücü: @onlyherstory örneği

Son birkaç on yılda iletişim teknolojilerinin hızla gelişmesi ve yeni medya ortamlarının ve internetin yaygınlaşması ile birlikte toplumsal düzlemdeki değişimlerin yanı sıra birçok yapı, araç ve kavram da dönüşüme uğramıştır. Dijitalleşme ile birlikte süregelen bu dönüşümün etkilediği alanlardan biri kadim bir gelenek ve bilgelik olarak görülen ve aynı zamanda izleyicinin duygularına ve mantığına etki ederek farkındalık yaratarak ve ikna yoluyla bakış açısını değiştiren, bilgi ve mesaj iletmenin ve en etkili ve güçlü araçlarından biri olan hikâye anlatıcılığıdır. Kökleri ilkel toplumlara kadar giden hikâye anlatıcılığı önce sözlü, daha sonra yazılı ve günümüzde ise grafik, ses, metin, video ve animasyon gibi çeşitli multimedya türlerinden oluşan teknolojiyi bünyesine katarak sanal ortamlarda yerini almıştır. Diğeri ise tarihin farklı dönemlerinde kadınların eşit hak ve fırsatlara sahip olabilmek adına verdiği çabaların medya ve iletişim araçlarına paralel olarak yaşadığı değişimlerden oluşmaktadır. Geleneksel medya ekseninde gelişen birinci, ikinci ve üçüncü dalga olarak anılan dalgalardan sonra feminist aktivizm ve tartışmalar için dijital teknolojilerin ve internetin kullanılmasıyla ortaya çıkan dördüncü dalga feminizm gelmektedir. Böylelikle, feminist bir toplumsal bellek oluşturmaya yarayan etkileşimli ve katılımcı doğaya sahip sosyal medya mecraları dijital hikâye anlatıcılığı aracılığıyla özellikle kadınların hikayelerine ve deneyimlerine yer vererek ve bunları yorum ve tartışmaya açma olanağı sunarak kadın sorunsallarının görünürlüğünü arttırmaktadır. Bu çalışmada feminist teori ve feminist tarih yorumundan beslenen sözlü tarih yöntemini kullanarak dijital bir feminist bellek oluşturmaya katkı sunan ve dijital hikâye anlatıcılığının gücünden faydalanarak sıradan ve gerçek kadın hikayelerini edebi bir dille ve gerçek fotoğraflar ile birlikte aktaran 'onlyherstory' İnstagram hesabında paylaşılan kadın hikayeleri ve bu hikayelere yapılan yorumlar içerik analizi yöntemiyle incelenmektedir. Bu çalışmanın sonucunda söz konusu hikayelerde yer verilen temalar bağlamında kadın sorunsallarının görünürlüğünü arttırarak bu hikayelerin kahramanı olan sessiz kuşak kadınlarının adeta sesi olduğunu, hikayelerin okuyucular üzerinde derin ve duygusal etkileşimler yarattığını ve ayrıca toplumsal cinsiyet eşitsizliği ve kadını ezen, görünmez kılan ve baskı altında tutan ataerkil bir düzenin varlığı konusunda feminist bilincin yükselmesine katkı sağlayan ciddi bir farkındalık ve bilişsel, duygusal ve davranışsal bir değişim ve dönüşüm oluştuğuna dair bulgular ortaya çıkmaktadır. Dijital hikâye anlatıcılığının kullanıldığı kadın hikayeleri feminist bilinci yükseltmede güçlü ve etkili toplumsal dönüştürücü bir araç olarak işlev gördüğü sonucuna varılmaktadır. Anahtar Kelimeler: Dijital Hikâye Anlatıcılığı, Dördüncü Dalga Feminizm, Yeni Medya, Kadın Hikayeleri, Feminist Bilinci Yükseltme