Dört çerçeve liderlik eğilimleri ile okul etkililiği arasındaki ilişkilerin incelenmesi

Öğretmenlerin liderlik eğilimlerini güçlü olarak algıladıkları okul ortamları okul etkililiğine katkı sağlamaktadır. Bu araştırmanın amacı ortaöğretim kurumlarında görev yapan öğretmen görüşlerine göre okullarındaki dört çerçeve liderlik eğilimleri ile okul etkililiği arasındaki ilişkilerin incelenmesi ve her bir liderlik çerçevesinin okul etkililiği üzerindeki rolünün belirlenmesidir. Araştırmaya ortaöğretim kurumlarında görev yapmakta olan 327 öğretmen katılmıştır. Bu araştırmada okullardaki dört çerçeve liderlik eğilimlerini belirlemek amacıyla Thompson (2005) tarafından geliştirilen, Özcan ve Balyer (2013) tarafından Türkçeye uyarlanan "Liderlik Oryantasyon Ölçeği" kullanılmıştır. Okulların etkililik düzeylerini belirlemek amacıyla Hoy (2009) tarafından geliştirilmiş Demirkasımoğlu ve Taşkın (2015) tarafından Türkçeye uyarlanmış "Okul Etkililiği İndeksi" kullanılmıştır. Verilerin istatistiksel analizi sürecinde doğrulayıcı faktör analizi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), bağımsız örneklemler t-Testi, pearson momentler çarpımı katsayısı ve hiyerarşik regresyon analizi kullanılmıştır. Bulgular öğretmen görüşlerine göre okul yöneticilerinin dört çerçeve liderlik eğilimlerini yüksek düzeyde sergilediğini göstermiştir. Benzer şekilde okul etkililiğine ilişkin algıların da yüksek ortalamaya sahip olduğu görülmüştür. Hesaplanan korelasyon katsayıları, değişkenler arasında pozitif yönlü ilişkiler olduğunu göstermiştir. Buna göre yapısal çerçeve, insan kaynakları çerçevesi ve politik çerçeve ile orta düzeyde; sembolik çerçeve ile yüksek düzeyde bir ilişki olduğu ortaya çıkmıştır. Araştırma, dört çerçeve liderliğin okul etkililiğinin anlamlı bir yordayıcsı olduğunu, okul etkililiğinin en güçlü yordayıcısının ise sembolik çerçeve olduğunu göstermiştir. Anahtar Kelimeler: Dört Çerçeve Liderlik, Yapısal Çerçeve, İnsan Kaynakları Çerçevesi, Politik Çerçeve, Sembolik Çerçeve, Okul Etkililiği