Döşeme içindeki gizli kirişlerin davranış ve dayanımı

Mimari kaygılarla yapı tavanında kirişlerin oluşturduğu çıkıntıların istenmemesi söz konusu olabilmektedir. Bu durumlarda görüntü estetiğini sağlamak amacıyla alternatif uygulamalar yapılmaktadır. Bunlardan biri de kaldırılan kirişin yerine döşeme içinde eşdeğer dayanımlı bir gizli kiriş oluşturmaktır. Mevcut birçok bina üzerinde yapılmış gözlemlerde bu durumun oldukça sakıncalı olabileceği, birçok durumda döşeme ve döşemeye bağlı kirişlerde önemli deformasyon problemleri oluştuğu gözlenmiştir. Önemli olmasına rağmen literatürde konu ile doğrudan ilgili bir çalışmaya rastlanmamış ve konunun deneysel olarak araştırılmasına karar verilmiştir. Çalışmanın esas amacı döşeme içinde oluşturulmuş gizli kirişlerin davranış ve dayanımını belirlemek ve geleneksel betonarme kirişlerle karşılaştırmaktır. Bu nedenle 14 elemandan oluşan, bir deneysel çalışma planlanmıştır. Çalışmada temel olarak döşeme kalınlığı ve donatı oranı parametre olarak ele alınmıştır. Çalışmada gizli kirişlerin hedeflenen dayanımlara çok büyük deformasyonlardan sonra ulaşılabildiği, bazı gizli kirişlerin ise hedeflenen dayanımlara hiçbir zaman ulaşamadıkları görülmüştür. Ayrıca gizli kirişlerde ölçülen sehimlerin yönetmeliklerde izin verilen değerlerin çok üzerinde olduğu da belirlenmiştir. Bazı gizli kirişlerde ölçülen ani sehimlerin, eşdeğer dayanımlı kirişlere göre 8 kat daha fazla olduğu görülmüştür. Zamana bağlı sehimler de hesaba katıldığında ani sehimlerin 2 kat daha artabileceği ve konunun daha da önem kazanacağı unutulmamalıdır.