Döviz kuru geçiş etkisi: Türkiye uygulması

Geçiş etkisi, döviz kurunda meydana gelen değişmelerin yurtiçi fiyatlar üzerinde etkisi olarak tanımlanmaktadır. Eğer ki döviz kuru değişimi karşısında yurtiçi fiyatları birebir değişim gösteriyorsa tam geçiş etkisi var demektir.Günümüzde uluslararası ticaretin ileri boyutlara ulaşması geçiş etkisi kavramına gösterilen önemin atmasına neden olmaktadır. Bilhassa Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerde geçiş etkisi derecesi, gelişmiş olan ülkelere göre daha yüksek gerçekleşmektedir. Geçiş etkisinin yüksek olması ithalat fiyatlarının artmasına ve buna bağlı olarak yerel fiyatlarında yükselmesine neden olur. Geçiş etkisinin derecesinin düşük olması ise, olumlu bir sonuç olarak değerlendirilmekte ve yurtdışından gelen baskıların azalacağını ifade etmektedir.Bu çalışmada döviz kurunun yurtiçi fiyatlara yönelik geçiş etkisi katsayıları, Haziran 2001-Mayıs 2012 döneminin kapsadığı aylık veriler ile kurulan yapısal VAR modelinden elde edilen etki tepki fonksiyonları yardımıyla tahmin edilmiştir. Elde edilen bulgular, Türkiye' de döviz kuru geçiş etkisinin düşük olduğunu ve sekizinci aydan sonra geçiş etkisi derecesinde değişiklik yaşanmadığını göstermektedir. İthalat birim endeksi, imalat sanayi birim endeksi ve TÜFE' ye yönelik geçiş etkisine bakıldığında ithalat birim endeksi ve TÜFE üzerinde geçiş etkisinin düşük ve %9 civarında gerçekleştiği görülürken, imalat sanayi birim endeksinde geçiş etkisinin daha yüksek ve %30 civarında gerçekleştiği görülmektedir.Anahtar kelimeler; Döviz kuru, Geçiş etkisi ve Yapısal vektör ardışık bağlanım modeli