Döviz kuru oynaklığının ekonomik büyüme üzerindeki etkisi

Bu tez, döviz kuru oynaklığının ekonomik büyüme üzerindeki etkisini araştırmaktadır. Bretton-Woods sisteminin 1973'te çökmesinin ardından dalgalı döviz kurlarının uygulanmaya başlaması küresel finans piyasalarında belirsizliğin artmasına neden olmuştur. Döviz kurlarındaki bu dalgalanma enflasyon, faiz oranları, ticaret dengeleri ve ekonomik büyüme gibi birçok temel makroekonomik göstergeyi etkilemektedir. Bu çalışma, döviz kurlarındaki dalgalanmaların hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ekonomilerde bu değişkenleri nasıl etkilediğini analiz etmeyi amaçlamaktadır. Türkiye ekonomisi örneğinde 2004-2023 dönemine ait yıllık veriler kullanılarak döviz kuru oynaklığının ekonomik büyüme üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Döviz kuru oynaklığı, reel efektif döviz kuru verileriyle oluşturulan GARCH (1,1) modeliyle ölçülmüş; ardından ekonomik büyüme üzerindeki etkisi, ARDL (Autoregressive Distributed Lag) modeli aracılığıyla incelenmiştir. Modelde ithalat, ihracat ve enflasyon değişkenleri kontrol değişkeni olarak dâhil edilmiştir. Değişkenlerin durağanlıkları ADF birim kök testi ile test edilmiş, değişkenler arası uzun dönemli ilişki sınır testi yaklaşımı ile analiz edilmiştir. Ayrıca, kısa ve uzun dönem katsayı tahminlerinin kararlılığı CUSUM ve CUSUMSQ testleri ile değerlendirilmiştir. Araştırma, döviz kuru oynaklığı ile makroekonomik performans arasındaki ilişkiyi incelemektedir. Ayrıca, tezde farklı döviz kuru politikalarının oynaklığın olumsuz etkilerini azaltmadaki etkinliği araştırılmaktadır. Bu araştırmanın bulguları, döviz kuru dalgalanmaları ile makroekonomik istikrar arasındaki dinamik ilişkinin daha iyi anlaşılmasına katkıda bulunmaktadır. Sonuçlar, politika yapıcılar için önemli çıkarımlarda bulunmakta ve giderek birbirine daha fazla bağlanan küresel ekonomide döviz kuru risklerini yönetmek ve ekonomik dayanıklılığı artırmak için stratejiler önermektedir.