Döviz kurunun dış ticaret üzerindeki etkileri: Türkiye uygulaması

Bu çalışmada hayatın her alanında karşılaşılan döviz kuru kavramının tanımlarına, ve ithalat ve ihracat faaliyetleri ile gerçekleştirilen dış ticaret hacmi üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Bu kapsamda 2013 yılının birinci çeyreğinden 2022 yılının 10. Ayına kadar olan dönem için oluşturulmuş örneklem çerçevesinde Türkiye'nin ithalat ve ihracat verileri Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ve Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası (TCMB) web sayfasından temin edilmiştir. Bununla birlikte reel döviz kurunun dış ticaret üzerindeki etkisinin analizi amacıyla ithalat ve ihracat değişkenleri kullanılmıştır. Yapılan çalışmada aylık zaman serisi analizi kullanılmıştır. Bu bağlamda öncelikle ADF ve PP birim kök testlerinden yararlanılmıştır. Beraberinde eşbütünleşme analizleri yapılarak sonuçlar ortaya koyulmuştur. Yapılan ampirik analiz neticesinde reel efektif döviz kurunda meydana gelen hareketlilikler uzun dönemde dış ticaret üzerinde etkili olmaktadır. Reel döviz kuru ihracat üzerinde hem uzun hem de kısa dönemde etkiye sahiptir. Ancak ithalat üzerinde anlamlı bir etkiye sahip değildir. Bu bağlamda karar alıcıların ve politika yapıcıların daha gerçekçi bir kur anlayışı ışığında gerçekleştirilen döviz kuru politikaları uygulamaları, cari açık ve dış ticaret açığı ile mücadele etmede etkin bir rol oynamaktadır.