DRM paradigmasındaki gelişimsel çaprazlama olgusunun örtük bellek açısından incelenmesi

Bu çalışmada, gelişimsel çaprazlama olgusu, algısal örtük bellek ve kavramsal örtük belleğin gelişim süreçleriyle beraber incelenerek, kavramsal hazırlama etkisinin DRM paradigmasıyla oluşan bellek yanılmasıyla olan bağlantısı araştırılmıştır. Araştırmada; çocuk (8 - 9 yaş), ergen (15 - 16 yaş) ve yetişkin (35 – 45 yaş) olmak üzere 3 farklı yaş grubu kullanılmıştır. Çocuk grubunda 116, ergen grubunda 109, yetişkin grubunda ise 103 katılımcıya ulaşılmıştır. Bellek yanılmasını değerlendirmek amacıyla DRM paradigması görevleri kullanılmış ve tanıma testiyle ölçümler alınmıştır. Örtük belleği değerlendirmek amacıyla, algısal örtük bellek ölçümünde Kelime Kökü Tamamlama Testi, kavramsal örtük belleğin ölçümünde ise Kategori Örneği Üretimi Testi kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre; kavramsal örtük bellek ve bellek yanılmasının yaşa bağlı değişim örüntüleri benzerlikler göstermekte, bu durum da bellek yanılması oluşumunda kavramsal hazırlamanın rol oynayabileceğine işaret etmektedir. Ergen ve yetişkinler, çocuklardan daha fazla bellek yanılması göstermiştir, ergenler ile yetişkinler arasında ise fark çıkmamıştır. Benzer biçimde kavramsal örtük bellek de çocukluktan ergenliğe iyileşirken, ergenlik ile yetişkinlik arasında değişmemiştir. Algısal örtük belleğin ise çocukluktan ergenliğe iyileştiği, ergenlikten yetişkinliğe bozulduğu bulunmuştur. Araştırma sonuçları literatür bağlamında tartışılmıştır.