Diyabet hastalarında ilaç reçete modelleri ve maliyet değerlendirmesi: Kuzey Irak'ta kesitsel bir çalışma

Diyabet, Kuzey Irak'ta önemli bir yük oluşturuyor ve hem kamu hem de özel sağlık kuruluşlarında yüksek miktarda reçete yazılmasına neden oluyor. Bölgedeki ilaç düzenlemeleri gelişmiş ülkelere kıyasla daha az katı olsa da jenerik ilaçlar önemli maliyet tasarrufları sağlıyor. Bu çalışma, Kuzey Irak'taki diyabetli hastalar arasında ilaç kullanım modellerini, tedavi sonuçlarını ve reçete maliyetlerini tanımlamayı amaçlıyor. En az altı aydır stabil oral anti-diyabetik tedavi gören tip 2 diyabetli (T2DM) 400 yetişkinin katıldığı kesitsel bir çalışma yürütüldü. Hasta demografisi, klinik veriler, reçeteli ilaçlar, maliyetler ve uyum görüşmeler yoluyla toplandı. Diyabet kontrolü ve öz bakım aktiviteleri değerlendirildi ve İlaç Etki Puanı (MES) hesaplandı. Uyum, İlaç Uyum Raporlama Ölçeği'nin (MARS) Kürtçe versiyonu kullanılarak değerlendirildi. Katılımcıların %65'ini kadınlar oluşturuyordu ve medyan yaşları 57 idi ve %68'i obezdi. Hipertansiyon (%34,3) ve hiperlipidemi (%20,8) yaygın eşlik eden hastalıklardı. Hastaların sadece %13,8'i düzenli egzersiz yapıyordu ve %36,5'i MARS ölçeğinde 25'in altında puan alıyordu. Ortanca MES 1,68'di ve hastaların %69,8'inin HbA1c seviyeleri kontrol altında değildi. Lojistik regresyon, ilaç türünü, maliyeti ve obeziteyi glisemik kontrolün öngörücüleri olarak tanımladı. Reçeteli 1538 ilacın %48,89'u diyabet içindi ve %69,1'i jenerikti. Vakaların %31,8'inde polifarmasi mevcuttu. Jenerik ilaçlar, markalı ilaçlarla karşılaştırıldığında glisemik kontrolde önemli farklılıklar olmaksızın daha düşük maliyetler ve daha iyi uyum ile ilişkilendirildi. Bu bulgular, jeneriklerin maliyet etkinliğini ve karşılaştırılabilir etkinliğini vurgulayarak, hasta uyumunu iyileştirme ve sağlık hizmetleri kaynaklarını optimize etmedeki rollerini vurgulamaktadır.