Dış ticaret üzerinde alınann vergiler ve Türkiye uygulaması

ÖZET Ülkelerin en önemli gelir kaynaklarından olan vergilerin konulmasında etkili olan etmenler ülkelerin gelişmişlik düzeyine, kültür, siyasi ve ekonomik yapılarına göre farklılıklar göstermektedir. Bir ülkenin gelişmiş ülkeler arasında veya gelişmekte olan ülkeler arasında yer alması, onun izleyeceği vergi politikalarının birbirinden farklı olmasına neden olmak tadır. Gelişmekte olan ülkelerin ekonomik, kültürel ve siyasal yapısı, dolaysı z vergi I erin etkin uygulanmasını engellemektedir. Gelir üzerinden alınan vergilerin tesbit ve tahsil indeki zorluklar, vergi idaresinin yeterli düzeyde organize edilmemesi gibi nedenlerle, bu tür ülkelerin daha çok dolaylı vergilere önem vermesine neden olmaktadır. Oysa gelişmişlik düzeyi arttıkça, dolaysız vergilerin toplam vergi gelirleri içerisindeki payı artmaktadır. Ülkeler uluslararası ticareti kendi ekonomik kalkınmaları yönünde bir araç olarak kullanmak için tarife engelleri koymak ta, kısıtlamalar getirmektedir. Ancak bu arada kalkınma için gerekli yatırım mallarının ithalinde devam edilmektedir r. ülkelerin dış ticaret üzerine vergi koymalarının dış ekonomi politikaları açısından amaçları bulunmaktadır. Devlet bütçesine gelir sağlamak, yerli üretimi korumak, ekonomiyemüdahale ederek ödemeler dengesini sağlamak amacıyla kullanılan dış ticaret üzerinden alınan vergilerin önemi ekonomik bütünleşmelere gidildikçe azalmaktadır. Bunun en iyi örneğini teşkil eden Avrupa Birliği ekonomik bütünleşmeyi tamamlamıştır. Üye ülkeler aralarındaki gümrük duvarlarını kaldırarak ekonomik ve sosyal alanda genişleme amacındadır. İlk görünüşte cazip gelen bu birliktelik ülkelerin ekonomik ve kültürel farklılıklar nedeni ile farklı yapıda ülkelerin farklı vergilerinin uyumlaştırılmasında bazı problemlerle karşılaşılmaktadır. Ancak böyle bir biri iğe girildiğinde, ülkelerin gelişmişlik düzeyi arttığında olduğu gibi, dış ticaret üzerinden alınan vergilerin toplam vergi gelirleri içindeki payı giderek azalmakta, önemini kaybetmektedir. -II-